AKTUALNOŚCI

UWAGA ZMIANA ADRESU PRWWR

Uprzejmie informujemy, że nastąpiła zmiana danych adresowych PRWWR. Aktualny adres: Polski Rejestr Wrodzonych Wad Rozwojowych ul. Rokietnicka 8 60-806 Poznań

Rozporządzenie Ministra Zdrowia

Dnia 5 grudnia 2014 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie PRWWR.Na podstawie tego rozporządzenia istnieje obowiązek zgłaszania wrodzonych wad rozwojowych do PRWWR.
NEWSLETTER

  
Zapisz się na newsletter
wpisz e-mail i kliknij ok

Wady od A do Z


 

WADY CEWY NERWOWEJ

Do wad cewy nerwowej należą ciężkie wady wrodzone mózgu i rdzenia kręgowego. Wady te powstają we wczesnym okresie wewnątrzmacicznego rozwoju dziecka.

Bezmózgowie (anencephalus)- jest wadą rozwojową polegającą na częściowym lub całkowitym braku mózgu oraz braku kości czaszki. Dzieci z tą wadą umierają jeszcze przed porodem lub wkrótce po nim.


Przepuklina mózgowa (encephalocoele)- objawiają się uwypukleniem tkanki mózgu przez ubytek kości czaszki i często wiążą się z upośledzeniem umysłowym.


Rozszczep kręgosłupa (spina bifida)- Istnieją różne postacie: przepuklina oponowa, przepuklina oponowo-rdzeniowa, przepuklina rdzeniowa. Zwykle rozszczep kręgosłupa powoduje u dziecka znaczne zaburzenia: może występować porażenie kończyn dolnych, współistnieją problemy z trzymaniem stolca i moczu, często rozszczepowi kręgosłupa towarzyszy wodogłowie. Często spotkać można u ludzi tak poza tym zdrowych tzw. ukryty rozszczep kręgosłupa, który polega na braku zespolenia się łuku kręgowego - wada ta stwierdzana jest w badaniu radiologicznym kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego i zazwyczaj nie wiąże się z zaburzeniami neurologicznymi.


 Etiologia wad cewy nerwowej
Czynniki genetyczne:
-aberracje chromosomalne:
*trisomia 18 (zespół Edwardsa)
*trisomia 13 (zespół Patau)
*zespół Turnera
*triploidia
*del 22q11 - zespół diGeorga
-wady cewy nerwowej jako element zespołów wad:
*zespół Meckela-Grubera
*zespół Walkera-Warburga
*zespół Waardenburga
-zaburzenia metabolizmu kwasu foliowego - asocjacja z termolabilną postacią reduktazy metylenotetrahydrofolianu (MTHFR)
-mutacje genu Pax3  i inne, jeszcze nie znane geny mogą być przyczyną powstawania WCN - liczne modele zwierzęce
-znane są przypadki dziedziczenia autosomalnego recesywnego, autosomalnego dominującego i sprzężonego z chromosomem X
Czynniki środowiskowe:
-niedobór kwasu foliowego
-teratogeny:
*hypertermia matczyna
*cukrzyca
*ekspozycja na pewne związki i leki w okresie ciąży
*arszenik, alkohol , ołów w wodzie pitnej
*leki (karbamazepina, kwas walproinowy, aminopteryna, warfaryna)
*zespół pasm owodniowych
Ryzyko ponownego wystąpienia wady cewy nerwowej:
Jeśli w rodzinie urodziło się już jedno dziecko z wadą cewy nerwowej, wzrasta ryzyko urodzenia się kolejnego dziecka z tego rodzaju wadą. Określenie ryzyka powinno spoczywać w rękach lekarza genetyka.
Zapobieganie:
 planowanie ciąży, profilaktyka pierwotna kwasem foliowym, badania w kierunku wykluczenia cukrzycy ciężarnych, unikanie czynników ryzyka
Informacje na temat wady cewy nerwowej pochodzą ze strony
 
 

 WRODZONE WADY NEREK I UKŁADU MOCZOWEGO

Wrodzone wady nerek i układu moczowego są częstą przyczyną chorób i umieralności w wieku dziecięcym; są one w około 40% przypadków przyczyną schyłkowej niewydolności nerek .
Poznanie podłoża molekularnego wielu wrodzonych wad rozwojowych  układu moczowego umożliwia  w  wielu   przypadkach  poradnictwo genetyczne  dla rodzin, w których urodziło się dziecko z wrodzoną wadą rozwojową. Dziecko z wadą rozwojową układu moczowego powinno zawsze zostać objęte opieką poradni genetycznej, a rodzice powinni uzyskać poradę genetyczną, ponieważ w etiologii tej grupy wad, czynniki genetyczne odgrywają  ważną rolę.
                Wady rozwojowe układu moczowego występują  jako wady jednostronne lub obustronne, są różnorodne fenotypowo, mogą równocześnie dotyczyć różnych  struktur układu moczowego, co powoduje trudności w klasyfikacji klinicznej i trudności diagnostyczne. Stąd wielu badaczy podłoża molekularnego wrodzonych wad układu moczowego proponuje, aby grupę wad nerek i wad urologicznych traktować łącznie pod nazwą wrodzonych wad układu moczowego i nerek. Tak szeroka klasyfikacja jest uzasadniona przez fakt, że pojedyncze mutacje mogą mieć efekt plejotropowy na rozwój całego układu moczowego. Agenezja i hipoplazja nerek oraz dysplazja nerek stanowią dużą grupę wad układu moczowego o ciągle nieznanej etiopatogenezie, ale prowadzone w ostatnich latach badania  sugerują udział czynników genetycznych.


Wielotorbielowatość nerek (WN)


Wielotorbielowatość  nerek (WN) jest jedną z najczęstszych chorób dziedzicznych wśród chorób układu moczowego zarówno u dzieci jak i u dorosłych.
 Może ona  dziedziczyć się zarówno  jako cecha:
- autosomalna dominująca (ADWN)
- autosomalna recesywna (ARWN).
ADWN jest przekazywana jako cecha autosomalna dominująca z prawie 100% penetracją zmutowanego genu, jeżeli zatem u  jednego z rodziców rozpoznano ten typ torbielowatości, ryzyko  wystąpienia choroby dla potomstwa wynosi  aż 50%. Znajomość więc sposobu dziedziczenia choroby pozwala na wyodrębnienie  osób szczególnego ryzyka jej wystąpienia i objęcie tych osób badaniami diagnostycznymi. Termin torbielowatość nerek typu dorosłego dla autosomalnej dominującej wielotorbielowatości nerek chociaż używany, nie jest w pełni słuszny, gdyż ten typ torbielowatości może występować w każdym okresie życia, włączając również okres życia wewnątrzmacicznego. Objawy kliniczne pojawiają się jednak dopiero w 3-4 dekadzie życia, rzadko występują u dzieci, a także rzadko ujawniają się później, w 7-8 dekadzie życia.  Badania obrazowe pozostają metodą z wyboru w ustaleniu rozpoznania ADWN. Stwierdzenie przynajmniej  dwóch torbieli (obu lub jednostronnych) u osoby poniżej 30 roku życia upoważnia do rozpoznania choroby. U młodszych osób szczególnie u dzieci po 5 roku życia rozpoznanie może napotykać na trudności. Często badania USG nerek rodziców są pomocne w ustaleniu rozpoznania. W niektórych przypadkach, kiedy nieznane lub niedostępne są dane rodowodu mogą występować poważne trudności w różnicowaniu ADPKD z ARPKD. Wczesne ustalenie rozpoznania ma szczególne znaczenie u osób młodszych poniżej 30 roku życia z rodzinnym obciążeniem ADWN, które decydują się być dawcami nerek dla osób spokrewnionych. W takich sytuacjach badania molekularne mogą być pomocne i powinny być rozważone.
             ADWN jest spowodowana mutacjami genów PKD1 i PKD2.
 Mutacje w genie PKD1 występują w 85% przypadków ADWN o ustalonym podłożu molekularnym. Gen PKD1 jest zlokalizowany na krótkim ramieniu chromosomu 16 (16p13.3-p13.12) i koduje białko policystynę 1. Gen  PKD2 został zidentyfikowany na długim ramieniu chromosomu 4 (4q21-q23) i koduje białko policystynę 2. Kliniczna manifestacja choroby w przypadku mutacji obydwu wymienionych genów jest podobna. Przez wiele lat  torbielowatość nerek może  przebiegać bez objawów klinicznych. Objawy kliniczne ADPKD nie ograniczają się do nerek, ale dotyczą wielu narządów włączając wątrobę, przewód pokarmowy, naczynia mózgu i tkankę łączną. W obrazie klinicznym ADPKD często występują wady serca i przewodu pokarmowego. U ponad 10% dzieci z ADPKD współistnieją przepukliny pachwinowe. Torbiele wątroby, trzustki i śledziony są częstą pozanerkową manifestacją kliniczną ADPKD u osób dorosłych. W 5-8% przypadków w ADPKD występują tętniaki mózgu. Badania molekularne mogą mieć znaczenie we wczesnym diagnozowaniu choroby, a także  w prognozowaniu choroby. Dla prognozy przebiegu choroby  ważna jest informacja, że  objawy choroby występują o 10-12 lat wcześniej u pacjentów z mutacją PKD1. Trwają badania zmierzające do ustalenia korelacji genotyp-fenotyp u chorych z  WN. Badania te mają na celu lepsze poznanie wskaźników prognozy u badanych pacjentów np. u pacjentów z ADWN z mutacją zlokalizowaną na końcu 5` genu PKD1 występuje większe ryzyko tętniaków wewnątrzczaszkowych oraz wcześniej występuje  niewydolność nerek . Zidentyfikowano również rodziny, w których występowały klasyczne objawy kliniczne ADWN, a analizą sprzężeń wykluczono loci PKD1 i PKD2 , co sugeruje trzecie locus dla tej choroby .
 Od czasu poznania podłoża molekularnego ADPKD nastąpił znaczny postęp w poznaniu patogenezy ADPKD, a także pojawiły się nowe potencjalne możliwości terapii testowane aktualnie  w badaniach na zwierzętach doświadczalnych . Z dotychczas prowadzonych badań wynika, że  leczenie w ADPKD, aby było skuteczne powinno być wdrażane wcześnie. W najbliższej przeszłości należy więc  oczekiwać dalszego  rozwoju wczesnych metod diagnostycznych WN .
        Wszystkie przypadki  torbielowatości nerek o autosomalnym recesywnym sposobie dziedziczenia (ARWN) wynikają z mutacji w bardzo dużym genie PKHD1. Gen PKDH1  został zmapowany na krótkim ramieniu chromosomu 6 (6p21.1-p12.) i koduje białko fibrocystynę. Od czasu sklonowania genu PKHD1, u osób chorych zidentyfikowano wiele mutacji. Manifestacja kliniczna choroby jest bardzo różnorodna . Wiele przypadków ARWN jest identyfikowanych prenatalnie  w badaniach USG lub przy urodzeniu. Większość płodów i noworodków z powiększonymi echogennymi nerkami, z ciąży powikłanej wielowodziem wykazuje cechy dysmorfii określane jako fenotyp Potter-
z charakterystycznymi cechami dysmorfii twarzy, towarzyszącą deformacją kończyn, kręgosłupa i hipoplazją płuc. Około 30-50% noworodków z tą chorobą umiera krótko po urodzeniu z objawami niewydolności oddechowej spowodowanej hipoplazją płuc. U pacjentów z ARWN, którzy przeżyli okres noworodkowy, rozwija się nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek i kliniczne wykładniki wrodzonego zwłóknienia wątroby.
W przypadkach  ARTN obecność dwóch mutacji typu nonsens w genie PKHD1 powoduje  ciężki, letalny przebieg choroby w okresie noworodkowym, podczas gdy chorzy z mutacją missens mogą dożywać wieku młodzieńczego, a nawet  dorosłego,  prezentując choroby wątroby jako pierwotną manifestację kliniczną choroby. U chorych z tą mutacją stwierdzano hepatosplenomegalię, hipersplenizm, zapalenie dróg żółciowych i krwawienia wewnątrznarządowe. Prowadząc badania korelacji genotyp-fenotyp podkreśla się dużą zmienność w ciężkości manifestacji klinicznej torbielowatości nerek nawet pomiędzy osobami z tej samej rodziny, którzy są nosicielami identycznych mutacji terminalnych.


Agenezja nerek


Obustronna agenezja nerek jest rzadką letalną chorobą prowadzącą do małowodzia z charakterystycznym obrazem klinicznym sekwencji Potter, na obraz kliniczny której składają się  charakterystyczna spłaszczona twarz, zniekształcenia stóp   i hipoplazja płuc. Empiryczne ryzyko ponownego wystąpienia  jednostronnej lub obustronnej agenezji nerek  u potomstwa  rodziców,  którym urodziło się dziecko z tą chorobą, wynosi ok. 3,5%, ale w przypadkach potomstwa rodziców, którzy mają jednostronną agenezję nerek empiryczne ryzyko wystąpienia tej wady wynosi 15-20%. W przypadkach rodzinnych agenezji nerek wiele rodowodów sugeruje autosomalny dominujący sposób dziedziczenia z niepełną penetracją rzędu 50-90%. Nie stwierdzono różnic w obrazie klinicznym pomiędzy przypadkami sporadycznymi a rodzinnymi wrodzonej agenezji nerek, jakkolwiek w przypadkach sporadycznych częściej stwierdzono współistnienie innych wad rozwojowych. Zaleca się badanie wszystkich członków rodziny, w której   rozpoznano przypadek  agenezji nerek. W piśmiennictwie opisano również rodzinę, w której agenezja nerek  dziedziczyła się  jako cecha autosomalna recesywna.

Pierwotna hipoplazja i dysplazja nerek


Nerki hipoplastyczne to nerki małe o zmniejszonej liczbie nefronów, podczas gdy nerki dysplastyczne w całości lub w części zawierają niezróżnicowaną tkankę. Te dwa stany można rozróżnić na podstawie badań histologicznych, które wykonywane są  rzadko. Klinicznie brak  pewnych i specyficznych  kryteriów diagnostycznych  dla obu tych  chorób. Utrudnieniem jest fakt, że w wyniku refluksu pęcherzowo- moczowodowego  lub wad powodujących blokadę dróg moczowych  może wystąpić wtórnie redukcja wielkości nerek. U chłopców ciężka obustronna dysplazja nerek występuje w związku z obecnością zastawki cewki tylnej. Obecność refluksu pęcherzowo-moczowodowego, czy wad blokujących drogi odpływu moczu nie wyklucza jednak obecności  pierwotnej hipoplazji nerek, gdyż te stany często występują łącznie z pierwotną hipoplazją nerek . Liczne badania  zarówno kliniczne jak i  eksperymentalne sugerują udział czynników genetycznych w etiologii hipoplazji i dysplazji nerek. Na uwagę zasługuje fakt, że  aż u 10%  pacjentów z hipoplazją nerek  analiza rodowodu wykazuje występowanie wad nerek lub dróg moczowych w rodzinie pacjenta. Poznanie podłoża molekularnego wielu wad układu moczowego z pewnością przyczyni się do lepszej klasyfikacji klinicznej tej grupy wad.

Refluks pęcherzowo-moczowodowy


Częstą wadą układu moczowego z silnie uwarunkowaną predyspozycją genetyczną jest refluks pęcherzowo-moczowodowy (RPM). Refluks pęcherzowo-moczowodowy  występuje często rodzinnie  z różnym  modelem dziedziczenia. Często refluks pęcherzowo-moczowodowy dziedziczy się jako cecha  autosomalna dominująca, ale o różnej penetracji i ekspresji lub jako cecha uwarunkowana wieloczynnikowo. W piśmiennictwie opisano również rodzinę, w której  refluks pęcherzowo-moczowodowy dziedziczył się jako cecha sprzężona z chromosomem X .  Aktualne  badania grupy z Columbia University  sugerują  także  autosomalne recesywne dziedziczenie refluksu  pęcherzowo-moczowodowego. Recesywny locus odpowiedzialny za rodzinny refluks pęcherzowo-moczowodowy został zmapowany na chromosomie 12p11-q13.  Zidentyfikowano też przypadki refluksu pęcherzowo-moczowodowego związane z mutacją w genie ROBO2, który został zmapowany na chromosomie 3 (3p12.3) . Prowadzone są dalsze badania molekularnego podłoża refluksu pęcherzowo-moczowodowego  w  celu identyfikacji genów odpowiedzialnych za tę chorobę u dzieci .
 


WRODZONE WADY NARZĄDU WZROKU
 
Bezocze (anophthalmos)

Wrodzony brak gałki ocznej  występuje z częstością około 2-3 przypadków na 100 000 urodzeń i związany jest z całkowitym brakiem rozwoju lub późniejszym zanikiem pęcherzyka ocznego. Większość czynników genetycznych lub teratogennych oddziałuje w 4-5 tygodniu rozwoju zarodka.
Izolowane bezocze dziedziczone jest zwykle w sposób autosomalny recesywny ( zazwyczaj w obrębie izolowanych grup etnicznych, potomstwa małżeństw krewniaczych)
W około 70-90 % przypadków, bezocze jest elementem składowym złożonych zespołów wad wrodzonych takich jak:
•    Zespół Patau
•    Zespół „anophthalmia-plus” Frynsa
•    Zespół bezocza Waardenburga
•    Zespół Matthew-Wooda
•    Zespół Handlera

Małoocze (microphthalmos
)

Małoocze występuje z częstością około 0,7-1,8 na 10 000 urodzeń. Mówimy o nim gdy gałka oczna jest od urodzenia mniejsza niż normalnie, a jej długość osiowa nie przekracza 16 mm u noworodka i 20 mm u osoby dorosłej. Stosunkowo rzadko obserwuje się małoocze proste (oprócz zmniejszenia rozmiarów gałki ocznej  nie obserwuje się innych zaburzeń rozwojowych oka). Zdecydowanie częściej występuje małoocze złożone ( oprócz zmniejszonych rozmiarów gałki ocznej współistnieją inne wady rozwojowe oka). Najczęstsza jego postacią jest tzw. małoocze szczelinowate, którego pierwotną przyczyną jest nieprawidłowe lub niepełne zamknięcie tzw. szczeliny ocznej kielicha ocznego co następuje w 7 tygodniu rozwoju zarodkowego.
Izolowane małoocze szczelinowate zwykle występuje sporadycznie, ale może też dziedziczyć się w sposób autosomalny dominujący. Często stanowi element bardziej złożonych zespołów wad wrodzonych o różnej etiologii takich jak:
•    Zespół małoocza Lenza
•    Zespół Goltza
•    Zespół Aicardiego
•    Zespół Lowe’a
•    Zespół Meckela-Grubera
•    Zespół Frasera

Wrodzona beztęczówkowość ( aniridia)

Wrodzona beztęczówkowość  występuje z częstością około 1 na 50 000 urodzeń. Cecha ta dziedziczy się w sposób autosomalny dominujący powodowana jest mutacjami genu PAX6. Mutacje tego genu powodują zwykle nie tylko brak tęczówki ale również towarzyszące mu hipoplazję plamki, zaćmę wrodzoną i zmętnienia rogówki. U 75% rozwija się trudna w leczeniu jaskra.
Wrodzona beztęczówkowość może być elementem zespołów takich jak:
•    Zespół WAGR
•    Zespół Gillespie

 WRODZONE WADY PRZEWODU POKARMOWEGO

Wrodzone zarośnięcie przełyku (OA – oesophageal atresia)

Wrodzone zarośnięcie przełyku jest wrodzoną wadą rozwojową przewodu pokarmowego polegającą na przerwaniu ciągłości przełyku, często z towarzyszącą przetoką tchawiczo-przełykową (TOF – tracheo-oesophageal fistula). Częstość występowania zarośnięcia przełyku wynosi 1:3000-3500 żywo urodzonych noworodków. W około 1/3 przypadków wada dotyczy noworodków urodzonych przedwcześnie. W 50% zarośnięciu przełyku towarzyszą wady innych narządów (postać zespołowa – syndromiczna), w tym w 25% są to wady zagrażające życiu. Najczęściej występują wady serca, wady układu moczowo-płciowego i kostnego oraz wady innych części przewodu pokarmowego (zarośnięcie odbytu, dwunastnicy). W pozostałych przypadkach zarośnięcie przełyku jest wadą izolowaną. Stanowcza większość przypadków niedrożności przełyku występuje sporadycznie. W około 1% opisuje się przypadki rodzinne tej wady.
Rozpoznanie lub podejrzenie zarośnięcia przełyku powinno zwiększyć czujność diagnostyczną z powodu możliwości współistnienia innych wad rozwojowych u dziecka. Każdy noworodek z zarośnięciem przełyku powinien mieć wykonane badanie usg serca i jamy brzusznej, jeszcze przed zabiegiem operacyjnym. Ponadto dziecko z wadą rozwojową, a tym bardziej z wielowadziem powinno być także skonsultowane przez lekarza genetyka i skierowane do poradni genetycznej celem ustalenia wskazań do wykonania określonych badań genetycznych. Jeżeli niemożliwe jest skierowanie dziecka do poradni genetycznej z uwagi na jego ciężki stan, to pacjent powinien być skonsultowany przez lekarza genetyka w oddziale noworodkowym, pediatrycznym, chirurgii dziecięcej czy oddziale intensywnej terapii.
Zarośnięcie przełyku stanowiące około 1/3 wszystkich wrodzonych niedrożności przewodu pokarmowego, może występować w różnych postaciach. Obecnie przyjmuje się klasyfikację Vogta, zmodyfikowaną przez Ladda: ślepo zakończone końce przełyku w różnej odległości bez przetoki (typ I), z przetoką górnego, bliższego (typ II) lub dolnego, dalszego odcinka do tchawicy (typ III) albo z obiema przetokami (typ IV). Najczęściej występuje typ III z przetoką tchawiczo-przełykową dolną. Wśród innych zaburzeń rozwojowych przełyku wymienia się także izolowaną przetokę przełykowo-tchawiczą (typ V) oraz klepsydrowate przewężenie (typ VI), umiejscowione przeważnie w 1/3 dolnej części przełyku, a także zdwojenie, uchyłki przełyku, heterotopiczną błonę śluzową żołądka w przełyku oraz wrodzony krótki przełyk, achalazja i chalazja przełyku.  
Etiopatogeneza zarośnięcia przełyku:
Etiologia i patogeneza zarośnięcia przełyku i/lub przetoki przełykowo-tchawiczej jest cały czas słabo poznana. Ostatnie osiągnięcia naukowe identyfikujące nowe geny (CHD7, MYCN, SOX2, MID1 oraz HOXD13, ZIC3, FOXF1) w etiopatogenezie zespołowych form zarośnięcia przełyku i/lub przetoki przełykowo-tchawiczej, poszerzają wiedzę o złożonych postaciach tej wady przewodu pokarmowego i dostarczają nowych danych do zrozumienia prawidłowego i zaburzonego rozwoju przewodu pokarmowego u człowieka.
Znanych jest szereg czynników środowiskowych, na których ekspozycję narażone były ciężarne matki, które urodziły dzieci z zarośnięciem przełyku. Wymienia się tutaj alkohol, hormony płciowe (diethylstilbestrol - DES), statyny i metimazol, pochodną karbimazolu. Metimazol stosuje się jako lek przeciwtarczycowy w leczeniu chorób tarczycy przebiegających z nadczynnością. Ważnym teratogenem w modelu mysim zarośnięcia przełyku jest antybiotyk adriamycyna. Adriamycyna stosowana u ciężarnych myszy i szczurów powoduje powstanie szeregu wad rozwojowych, a tym OA/TOF. Jednak podobnych zależności nie udowodniono u ludzi. Ponadto okazjonalnie zarośnięcie przełyku opisano u dzieci matek cukrzycowym oraz matek chorujących na fenyloketonurię.
Sugeruje się, że w etiologii zarośnięcia przełyku mogą odgrywać rolę mieszane czynniki zarówno genetyczne  jak i środowiskowe oraz wzajemne interakcje między nimi. Indywidualne, genetycznie uwarunkowane różnice w metabolizmie substancji toksycznych u kobiet ciężarnych mogą określać potencjalnie uszkadzający wpływ na płód. To również wyjaśnia dlaczego ta sama substancja toksyczna niejednokrotnie ma różny wpływ na rozwijający się płód.
Diagnostyka prenatalna zarośnięcia przełyku:
    Rozpoznanie niedrożności przełyku można postawić już prenatalnie. Wielowodzie u matki może być objawem wskazującym na obecność wysokiej niedrożności przewodu pokarmowego u płodu, w tym zarośnięcia przełyku. Wielowodzie towarzyszy zarośnięciu przełyku w 80%. Jednoczesne wykazanie w badaniu USG braku lub obecności małego żołądka czyni rozpoznanie zarośnięcia przełyku bardzo prawdopodobnym. W tych sytuacjach płyn owodniowy nie dostaje się do żołądka płodu i zakłócone zostaje jego krążenie. Czasami w badaniu usg udaje się uwidocznić poszerzony górny odcinek zarośniętego przełyku. Przy przetoce przełykowo-tchawiczej górnej i dolnej objawy prenatalne zarośnięcia przełyku mogą być mniej zaznaczone. Dodatkowe badania wykonane w tym okresie powinny wykluczyć współistnienie innych wad rozwojowych, w tym wady serca (echo serca płodu ).    
Diagnostyka postnatalna i objawy zarośnięcia przełyku:
    W zarośnięciu przełyku objawy występują już w pierwszej dobie życia. U noworodka z niedrożnością przełyku obserwuje się wydobywanie pienistej wydzieliny przez nos i usta, kaszel, sinicę, narastającą duszność spowodowaną zalewaniem dróg oddechowych przez ślinę, niezależnie od istnienia połączenia z drogami oddechowymi. Objawy duszności szybko nawracają po odessaniu i odśluzowaniu, a usiłowanie nakarmienia dziecka powoduje nasilanie się tych objawów. W przypadku zwężenia przełyku lub izolowanej przetoki przełykowo-tchawiczej objawy mogą być nietypowe i rozpoznanie może być stawiane nawet w wieku kilku lat. U dzieci obserwuje się utrzymujące się przez długi okres objawy dysfagii, krztuszenia się przy połykaniu zagęszczonego pokarmu, trudne do leczenia i nawracające zapalenia płuc. Czynnikami ryzyka w niedrożności przełyku są zmiany zapalne w płucach, współistniejące zaburzenia rozwojowe zagrażające bezpośrednio życiu, a także wcześniactwo oraz niska masa urodzeniowa ciała. Diagnostyka niedrożności przełyku jest przeprowadzana już podczas pierwszego badania noworodka po urodzeniu na sali porodowej. Opór przy wprowadzaniu cewnika przez nos na poziomie 9-10 cm od łuku zębowego potwierdza rozpoznanie. Z badań dodatkowych wykonuje się badanie radiologiczne z cewnikiem wypełnionym kontrastem bez jego wypływu oraz zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej. Obecność  gazów w jelitach świadczy o istnieniu połączenia z drogami oddechowymi, ale ich brak nie wyklucza jego istnienia ze względu na wąskie światło przetoki lub możliwość obturacji czopem śluzowym.
Leczenie operacyjne i postępowanie po zabiegu operacyjnym:
    Leczenie zarośnięcia przełyku polega na pilnym wykonaniu zabiegu chirurgicznego po uprzedniej stabilizacji noworodka i przeprowadzeniu dodatkowych badań diagnostycznych (USG serca, brzucha, głowy). W postępowaniu przedoperacyjnym należy pamiętać o zakazie karmienia przed wykluczeniem zarośnięcia. Transport pacjenta z zarośnięciem przełyku do wyspecjalizowanego ośrodka chirurgii noworodka powinien mieć miejsce niezwłocznie, zaraz po rozpoznaniu wady. Rokowanie w najczęściej spotykanych postaciach zarośnięcia przełyku przy braku obciążających czynników jest obecnie bardzo dobre. Nadal wysoka śmiertelność występuje w przypadku współistniejących letalnych wad chromosomowych (np.: trisomia chromosomu 18) i innych zaburzeń genetycznych (np.: zespół CHARGE) oraz wad narządów wewnętrznych, szczególnie złożonych wad serca, ale także wad CUN i obustronnej agenezji nerek.
Poradnictwo genetyczne w niedrożności przełyku:
    Izolowane zarośnięcie przełyku jest najprawdopodobniej chorobą wieloczynnikową, jak większość wad rozwojowych. Etiologia tej wady jednak jest słabo poznana. Ryzyko powtórzenia się w rodzinie zarośnięcia przełyku wynosi około 1%, a więc jest kilkakrotnie większe niż ryzyko populacyjne. Niektórzy autorzy podają wyższe ryzyko powtórzenia się wady przełyku wśród potomstwa tych samych rodziców dochodzące do 2-3%. Bardzo sporadycznie opisuje się rodzinne występowanie wrodzonych niedrożności przewodu pokarmowego. Zarośnięcie przełyku występuje 2 do 3 razy częściej wśród bliźniąt. W 50% wszystkich przypadków niedrożności przełyku występują pojedyncze lub mnogie towarzyszące zaburzenia rozwojowe. Znajomość zespołów dysmorficznych, w obrazie których występują omawiane wady przełyku jest istotnym problemem klinicznym (Tabela 2). Wczesne rozpoznanie złożonych zespołów wrodzonych uwarunkowanych genetycznie niejednokrotnie umożliwia wdrożenie odpowiedniego postępowania profilaktycznego. Ponadto, rozpoznanie choroby umożliwia udzielenie rodzinie porady genetycznej dotyczącej etiologii, przebiegu choroby, rokowania i możliwych powikłań, a także umożliwia ustalenie ryzyka dla powtórzenia się choroby w rodzinie.
Wrodzone zarośnięcie przełyku zostało opisane na podstawie artykułu: Roberta Śmigla i Dariusza Patkowskiego
 
ZESPOŁY

 Zespół CHARGE

Zespół CHARGE- głównymi kryteriami tego zespołu są: szczelina oka (C – coloboma), wada serca (H – heart defect), zarośnięcie nozdrzy tylnych (A – atresia choanae), upośledzenie wzrostu i rozwoju ( R – retarded growth), nieprawidłowości narządów płciowych (G – genital hipoplasia) oraz charakterystyczna dysmorfia małżowin usznych (E – ear anomalie). Zarośnięcie przełyku może występować w zespole CHARGE aż w 10-17% wszystkich przypadków. Jeszcze do niedawna zespół CHARGE określany był jako asocjacja. W 2004 roku zidentyfikowano gen CDH7 na chromosomie 8 w regionie 8q12, którego heterozygotyczne mutacje lub większe delecje aż do całego genu włącznie, obserwuje się u większości pacjentów z zespołem CHARGE. Białko CDH7 należy do rodziny białek wiążących DNA (chromodomain helicase DNA-binding) i bierze udział w epigenetycznej regulacji heterochromatyny chroniąc włókna chromatyny przed patogennymi zmianami.

Zespół Feingolda

Zespół Feingolda, zwany inaczej zespołem oczno-palcowo-przełykowo-dwunastnicznym jest stosunkowo rzadkim zespołem genetycznym dziedziczonym w sposób autosomalny dominujący. Charakteryzuje się występowaniem cech dysmorficznych twarzoczaszki, w tym małogłowia, nieprawidłowości palców u rąk i stóp (skrócenie paliczków środkowych dłoni, klinodaktylia palców u rąk, różnorodna syndaktylia palców u stóp), a także zarośnięciem różnych odcinków przewodu pokarmowego, w tym przełyku (25% pacjentów) i dwunastnicy (40% pacjentów). Niejednokrotnie u pacjentów z zespołem Feingolda występuje z reguły lekka lub umiarkowana niepełnosprawność intelektualna.
Zidentyfikowano gen odpowiedzialny za tę chorobę, onkogen N-MYC, zmapowany w regionie chromosomowym 2p23. Amplifikacja genu N-MYC została wcześniej opisana min.: w guzach embrionalnych, w tym w neuroblastomie. U myszy, białko N-MYC bierze udział w różnicowaniu się komórek tchawicy i płuc, białko to pełni także funkcję w regulowaniu proliferacji komórkowej.

Zespół DiGeorge’a

Obecnie opisanych jest ponad 180 nieprawidłowości wchodzących w skład zespołu DiGeorge’a (DGS), zwanego także zespołem podniebienno-sercowo-twarzowym (velo-cardio-facial syndrome – VCFS). Żadna z tych cech nie jest patognomoniczna, to znaczy nie jest obecna w każdym rozpoznawanym przypadku. Można wyróżnić jednak pewne główne cechy, których obecność może być wskazówką sugerującą rozpoznanie zespołu DiGeorge’a. Należą do nich anomalie rozwojowe serca, charakterystyczne cechy dysmorficzne twarzy, różne odmiany rozszczepu podniebienia, w tym jego niewydolność (ulewanie przez nos), brak lub niedorozwój grasicy lub zaburzenia limfocytów T (zaburzenie odporności komórkowej), a także zaburzenie funkcji gruczołów przytarczycznych (zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej). Ponadto obserwuje się nieprawidłowości naczyń krwionośnych, uogólnioną hipotonię, niedobór wzrostu i masy ciała, niedosłuch oraz w części przypadków lekkiego stopnia niepełnosprawność intelektualną.
Wady serca występują u około 75-82% pacjentów z zespołem DiGeorge’a i dotyczą głównie wspólnego pnia tętniczego, stożka serca powstającego z podziału pierwotnej opuszki, a także łuku aorty. Najczęstszymi wadami w zespole DG są wady aorty: przerwany łuk aorty, koarktacja aorty, a także przetrwały wspólny pień tętniczy, tetralogia Fallota oraz wady przegrody międzykomorowej.
W około 50% przypadków z zespołem DiGeorge’a współistnieją inne dodatkowe nieprawidłowości. Głuchota lub ubytki słuchu stwierdzane są głównie u pacjentów z zaburzeniami struktur podniebienno-gardłowych oraz nawracającymi zapaleniami ucha środkowego. Stosunkowo często z zespołem DiGeorge’a współistnieją wady OUN tj. przepuklina oponowo-rdzeniowa, niedorozwój lub zanik móżdżku i robaka móżdżku, nieprawidłowości naczyń mózgowych, niedokonany podział przodomózgowia (holoprosencefalia), torbiele mózgu, głównie okołokomorowe oraz wodogłowie. Wady układu moczowo-płciowego występują u blisko 36% pacjentów pod postacią braku lub niedorozwoju nerek, nerki zdwojonej, nerki ektopicznej, torbielowatości nerek, odpływów pęcherzowo-moczowodowych oraz spodziectwa i wnętrostwa u chłopców. Tak wysoka częstość współistniejących wad układu moczowego sugeruje, żeby u wszystkich pacjentów z podejrzeniem i rozpoznanym zespołem DiGeorge’a wykonywać badanie ultrasonograficzne nerek. Ponadto, spośród wad układu pokarmowego obserwuje się zarośnięcie przełyku, wady odbytu, nieprawidłowy zwrot jelit, chorobę Hirschsprunga, przepuklinę przeponową, pępkową i inne przepukliny brzuszne. Na uwagę zasługuje także sekwencja Pierre-Robina, która podawana jest jako pierwsze rozpoznanie u 17% pacjentów z potwierdzonym zespołem DGS.
Najczęstszą przyczyną zespołu DiGeorge’a jest delecja bądź mikrodelecja 22q11.2. Najprawdopodobniej, defekt ten przyczynia się do zaburzenia migracji neuronów grzbietowej części cewy nerwowej oraz zaburzenia rozwoju struktur składających się na fenotyp zespołu DiGeorge’a. Obecnie, metoda FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in suti) z wykorzystaniem specyficznych sond jest najlepszą oraz najpowszechniejszą metodą laboratoryjną służącą wykryciu delecji 22q11. Przy jej udziale delecje te stwierdzane są u około 75-90% pacjentów z klinicznym rozpoznaniem DiGeorge’a. Dynamiczny rozwój genetyki molekularnej pozwolił na zidentyfikowanie wielu genów mogących pełnić funkcję w etiologii tego zespołu (HIRA/TUPLE1, UFD1L, CRKL oraz TBX1), jednak do chwili obecnej nie ma możliwości ambulatoryjnego wykonywania badań poszczególnych genów.

Anemia Fanconiego

Niedokrwistość Fanconiego jest rzadkim wrodzonym zespołem charakteryzującym się licznymi nieprawidłowościami rozwojowymi, upośledzeniem funkcji szpiku kostnego oraz zwiększoną podatnością na nowotwory. Niedrożności przewodu pokarmowego występują u około 14% pacjentów z niedokrwistością Fanconiego. U chorych obserwuje się ponadto spontaniczną oraz indukowaną niestabilność chromosomową. Choroba jest bardzo heterogenna genetycznie, do jej rozwoju prowadzą mutacje w wielu różnych genach określanych jako geny FANC. Białka kodowane przez te geny współdziałają z białkami regulującymi punkty kontrolne cyklu komórkowego oraz z białkami uczestniczącymi w mechanizmach naprawy DNA. Udział genów naprawy DNA w etiologii wrodzonych wad u człowieka jest obecnie szeroko dyskutowany, jednak nie do końca jeszcze te zależności są poznane.

Zespół Opitz-Frias

Zespół Opitz-Frias opisany po raz pierwszy przez Johna Opitza w 1965 roku, znany także jako zespół G, zespół BBB, Opitz-G, hiperteloryzm-hypospadiasis czy zespół oczno-płciowo-krtaniowy (oculo-genito-laryngeal syndrome), jest heterogennym klinicznie zespołem dominującym sprzężonym z chromosomem X. Ostatnie badania molekularne zidentyfikowały gen MID1 zlokalizowany na chromosomie Xp22, odpowiedzialny za zespół Opitz-Frias. Głównymi cechami zespołu są: dysmorfia oczu, powiek i szpar powiekowych z wiodącym objawem hiperteloryzmu (90% pacjentów), wada zewnętrznych narządów płciowych ze spodziectwem i wnętrostwem oraz trudności w połykaniu. U blisko połowy pacjentów występuje opóźnienie rozwoju psychoruchowego i intelektualnego, jednak rzadko w ciężkiej postaci i częściej u chłopców niż u dziewcząt. Zaburzenia połykania i oddechowe wynikają głównie z dysfunkcji nerwowo-mięśniowej mechanizmu połykania i zaburzonej motoryki przełyku oraz z rozszczepu krtaniowo-przełykowgo, w rzadszych przypadkach z rozszczepu krtaniowo-tchawiczo-przełykowego. Wady górnej części przełyku i układu oddechowego występują u 40% pacjentów z zespołem Opitz-Frias. Spośród innych wad mogą występować wady serca, odbytu i rozszczep wargi i/lub podniebienia.

Zespół Pallister-Hall

Zespół Pallister-Hall jest ciężkim i również heterogennym klinicznie zespołem genetycznym dziedziczonym w sposób autosomalny dominujący i związanym z mutacjami genu GLI3. Zespół Pallister-Hall zwany inaczej zespołem odbytniczo-mózgowo-placowym charakteryzuje się wadą centralnego układu nerwowego, głównie podwzgórza (guzy typu hamartoma), ale także holoprosencefalią i wodogłowiem, wadą odbytu, wielopalczastością, dysmorfią twarzoczaszkową i zaburzeniami endokrynologicznymi, głównie niewydolnością przysadki (panhipopituitaryzm) i nadnerczy oraz znaczne opóźnienie rozwoju somatycznego i psychoruchowego. U blisko 50% pacjentów może występować rozszczep krtani lub rozdwojona nagłośnia - zmianom tym może także towarzyszyć zarośnięcie przełyku z przetoką przełykowo-tchawiczą. W zespole Pilaster-Hall obserwuje się także wady serca, nerek i podniebienia oraz szereg wad innych narządów. Zgony w okresie noworodkowym wynikają głownie z niewydolności nadnerczy i wad CUN. W diagnostyce zespołu Pallister-Hall bierze się pod uwagę zespół Ellis-van Creveld, zespół Kaufmana-McKusicka, zespół pseudo-trisomia 13, zespół Meckela, a także zespół Smitha-Lemlego-Opitza oraz asocjację VACTERL.           

Asocjacja VATER/VACTERL

    Asocjacja w klasyfikacji morfologicznej wad wrodzonych jest nielosowym skojarzeniem wad rozwojowych, które występują razem częściej niż mogłyby występować przypadkowo. Poszczególne wady wchodzące w skład asocjacji występują razem, ale obraz kliniczny nie jest na tyle stały, aby określać go nazwą zespołu.
Asocjacja VATER została po raz pierwszy opisana przez Quan i Smith w 1973 roku na łamach Journal of Pediatrics. Akronim VATER powstał z pierwszych liter następujących wad: wady kręgów (v – vertebral), wady odcinka odbytniczo-odbytowego (a – anorectal), zarośnięcie przełyku i/lub przetoka przełykowo-tchawicza (t – tracheoesophageal), wady kości przedramienia, szczególnie kości promieniowej lub wady nerek (r – radial lub renal). Asocjacja VACTERL dodatkowo obejmuje: c – cardiac (wady serca) oraz l – limb (wady kończyn). Ponadto w literaturze opisano także wiele przypadków omawianej asocjacji współistniejących z wodogłowiem - VACTERL-H.
 Asocjacja VATER jest klinicznie bardzo heterogennym zjawiskiem o niezidentyfikowanej etiologii. Wiele różnych zespołów chromosomowych, monogenowych, jak i wieloczynnikowych bierze się pod uwagę w diagnostyce różnicowej asocjacji VATER, takich jak m.in.: zespół mikrodelecji 22q11.2, zespół CHARGE, zespół Feingolda, czy zespół Pallister-Hall. Asocjacja VATER, jak i VACTERL występuje z reguły sporadycznie. Ryzyko powtórzenia się tego zaburzenia rozwojowego w rodzinie jest niskie i wynosi około 1%.
Ostatnio wykazano, że mikrodelecje regionu 16q24.2 obejmujące min.: grupę genów FOX, powodują letalną dysplazję pęcherzykowo-włośniczkową (ACD – alveolar capillary dysplasia) oraz szereg innych zaburzeń rozwojowych przewodu pokarmowego, serca, układu moczowego i podniebienia. Szereg badań u ludzi i na myszach pozwoliły zidentyfikować dwa geny w obrębie regionu 16q24.2: FOXF1 oraz FOXC2 - najbardziej krytyczne dla w/w wad rozwojowych. Szczególne znaczenie przypisuje się FOXF1 w etiologii asocjacji VACTERL, Asocjacja VACTERL jest klinicznie bardzo heterogennym zjawiskiem. Białko kodowane przez gen FOXF1 bierze udział w w procesach wczesnej embriogenezy płuca i jelita pierwotnego w powiązaniu z genami ścieżki Sonic hedgehog. Podobną rolę na różnych etapach tej ścieżki pełnią także ostatnio zidentyfikowane geny  HOXD13, ZIC3, krytyczne dla asocjacji VACTERL.
Zespoły zostały opisane na podstawie artykułu: Roberta Śmigla i Dariusza Patkowskiego
 
Zespół Cornelii de Lange

Zespół Cornelii de Lange - Cornelia de Lange Syndrome  (CdLS, OMIM122470) jest rzadkim schorzeniem uwarunkowanym genetycznie.
Do podstawowych cech klinicznych zespołu należy:
-charakterystyczna dysmorfia twarzy,
-pre- i postnatalne zaburzenie wzrostu ,
-znacznego stopnia opóźnienie rozwoju psychomotorycznego,
-wady rozwojowe kończyn, serca, narządu wzroku, układu moczo-płciowego współistniejące z zaburzeniami żołądkowo- jelitowymi.
Epidemiologia
Długoterminowe obserwacje EUROCAT ( 1980-2002) szacują liczbę odnotowanych rozpoznanych pre- i postnatalnie przypadków z postacią klasycznej zespołu na 1,23/100000 Szacowana liczba żywych urodzeń noworodków z CdLS wynosi 1:10000:1:100000.
W trakcie ostatnich trzech lat  ( 2007-2009 ), w trakcie których m.in  uruchomiono współpracę z Polskim Rejestrem Wrodzonych Wad Rozwojowych i umieszczono informację o zespole  na stronie internetowej PRWWR  liczba zgłoszonych przypadków urodzeń noworodków z klasyczną postacią CdLS  pozwala na uwiarygodnienie statystyki na  (2.29  /100000 żywych urodzeń- 1: 44000 żywych urodzeń).  Liczba przypadków z postacią łagodną zespołu jest nadal niedoszacowana .
Fenotyp i postacie kliniczne
Na fenotyp klasycznej postaci zespołu Cornelii de Lange  składa się:
-proporcjonalna pre- i postnatalna mikrosomia.
-masa urodzeniowa, długość oraz obwód głowy po urodzeniu jest zwykle poniżej 3 percentyla -średni wzrost osiągnięty przez kobiety wyniósł 142,4 cm , wśród chłopców - 143.3 cm
Charakterystyczne cechy:
-nadmierne, zwykle  ciemne owłosienie skóry głowy , tułowia ( hirsutyzm)  ,
-nisko schodząca linia owłosienia,   
-zrośnięte ze sobą brwi - synophrys ,
-długie gęste rzęsy, często opadanie powiek ,  
-spłaszczony grzbiet nosa, szeroko rozstawione nozdrza, długa ,spłaszczona rynienka nosowa,   -nisko osadzone uszy,
-cofnięta i mała żuchwa,
-wąskie wargi z kącikami skierowanymi ku dołowi,
-podniebienie gotyckie lub  rozszczep podniebienia ( w około 20%),
-nieprawidłowy zgryz i wady uzębienia,
-krótka szyja.
Charakterystyczny fenotyp obecny w dzieciństwie zmienia się z wiekiem utrudniając rozpoznanie tego zespołu u osób dorosłych, zwłaszcza w przypadku braku wad rozwojowych kończyn. Ubytkowe wady kończyn, zwłaszcza górnych ( aplazja i/lub hypoplazja kości ramieniowej i łokciowej, ektrodaktylia)  występują u około 30 % pacjentów. Natomiast  kościozrost łokciowo promieniowy lub ograniczenie ruchomości stawu łokciowego, hypoplazja kości nadgarstka i śródręcza,  drobne dłonie z odstającymi kciukami, klinodaktylia V palca występują  u nawet  80%. W zakresie kończyn dolnych  rzadziej stwierdza się malformacje, chociaż u blisko 80% obserwowano syndaktylię Ii i III palca stóp.   Wady  narządowe  serca, narządu wzroku, narządów moczo - płciowych są znacznie częstsze niż w populacji. Niemal u wszystkich chłopców stwierdza się hypogenitalizm i jedno lub obustronne wnętrostwo. U około 50% występuje  niedosłuch lub głuchota o charakterze przewodzeniowym, odbiorczym lub mieszanym  Zaburzenia budowy i czynności przewodu pokarmowego, w tym refluks żołądkowo- przełykowy są niemal patognomiczne i występują nawet do 90% chorych z postacią klasyczną zespołu. Typowe dla zespołu jest różnego stopnia upośledzenie rozwoju z brakiem lub upośledzeniem rozwoju mowy. Typowy jest również  nieproporcjonalnie szybszy rozwój motoryczny w stosunku do rozwoju psychicznego. Obserwuje się zaburzenia  behawiorale :  agresję i samoagresję, stereotypie, nadpobudliwość, zachowania pseudoautystyczne   i zaburzenie napięcia mięśniowego . Zaburzenia zachowania mają tendencję do narastania z wiekiem, zwłaszcza skłonność do agresji i autoagresji  co potwierdza również obserwacja polskiej grupy dorosłych osób z zespołem CdLS.
Od roku 1993 powszechnie przyjęto zaproponowaną przez van Allena klasyfikację CdLS uwzględniającą  trzy typy zespołu :
-klasyczny, opisany powyżej
-łagodny „mild” - mniej wyrażona mikrosomia, łagodne do umiarkowanego upośledzenia umysłowe i brak bądź obecność mniej wyrażonych zmian narządowych.
- „fenokopia” -  gdzie kliniczne cechy zespołu CdLS występujące w przypadku aberracji chromosomowej oraz zaburzeń rozwoju wynikających z działania czynników teratogennych.
Diagnostyka cytogenetyczna i molekularna
Gen NIPBL jest zlokalizowany na ramieniu krótkim chromosomu 5 - 5p13.2. Mutacje punktowe tego genu są odpowiedzialne za 30-50 % przypadków CdLS.
Mutacje w genach SMC1A and SMC3, zlokalizowane odpowiednio na ramieniu krótkim chromosomu X Xp11.22  oraz ramieniu długim  chromosomu 10 10q25.2 są odpowiedzialne za blisko 5% przypadków. Jak dotąd opisano także nieliczne przypadki  dużych rearanżacji genomowych odpowiadających za fenotyp CdLS .
Pomoc Chorym i Rodzinom
Ruch rodziców na rzecz pomocy dzieciom  z CdLS rozpoczął się na świecie  w USA  z czasem podobne stowarzyszenia zaczęły powstawać w innych krajach, również europejskich obejmując opieką  około 3500 chorych z CdLS ( dane z 2009 roku).
 Polskie Stowarzyszenie CdLS- Polska powstało  9 marca 2001 roku w Żninie woj. Kujawsko – Pomorskie i objęło swoim zasięgiem pacjentów z terenu całej Polski, prowadząc rejestr chorych i pośrednicząc w zorganizowaniu wielospecjalistycznej opieki nad chorymi. Od 2008  rozpoczęto współpracę z Polskim  Rejestrem  Wrodzonych Wad Rozwojowych (PRWWR).  Informacja o zespole i możliwości jego diagnozowania została umieszczona na stronie internetowej PRWWR . Pacjenci z podejrzeniem CdLS byli zgłaszani bezpośrednio przez oddziały neonatologiczne oraz  ośrodki genetyczne z terenu całej Polski. Ponadto pewna grupa pacjentów została zgłoszona przez placówki opiekuńczo- wychowawcze oraz lekarzy pierwszego kontaktu , jak również bezpośrednio przez rodziców lub opiekunów . Od roku 2002 w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym działa system wielospecjalistycznej opieki nad pacjentami z CdLS. Wielonarządowy charakter zaburzeń przebiegający z upośledzeniem rozwoju psychomotorycznego nakazuje objęcie osób  z CdLS wielospecjalistyczną opieką, co pozwoli nie tylko przedłużyć życie, ale zapewnić większy jego komfort.
Informacje na temat Zespołu Kornelia de Lange pochodzą z artykułu: Wierzba J: Zespół Kornelii de Lange. Wrodzone wady rozwojowe w Polsce w latach 2005-2006, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010
 
Zespół Kabuki
 
Zespół Kabuki, zwany inaczej zespołem Nikawa-Kuroki jest rzadkim zespołem wad wrodzonych rozpoznawanym na podstawie charakterystycznej dysmorfii twarzy pacjentów, których rysy twarzy przypominają makijaż aktorów występujących w tradycyjnym, japońskim teatrze Kabuki. Twarze pacjentów cechują długie szpary powiekowe z wywiniętą częścią powieki dolnej, łukowate, rzadkie brwi, duże dysplastyczne uszy ze słabo rozwiniętym obrąbkiem, nisko osadzony koniec nosa, rozszczep podniebienia lub podniebienie gotyckie i często też wady rozwojowe zębów. U pacjentów występują również wady rozwojowe serca i zaburzenia przewodzenia sercowego, wady nerek oraz układu kostnego, (skolioza, skrócenie palców i nadmierna ruchomość w stawach). Osoby cierpiące na zespół Kabuki cechuje upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, bądź średnim, niedobory odporności, a także niedosłuch. Szacuje się, że w populacji japońskiej zespół występuje
z częstością 1:32000, jednak coraz częściej pojawiają się doniesienia o przypadkach tej choroby na całym świecie, a wiele zachorowań pozostało zapewne wcześniej nieopisanych.