AKTUALNOŚCI

UWAGA ZMIANA ADRESU PRWWR

Uprzejmie informujemy, że nastąpiła zmiana danych adresowych PRWWR. Aktualny adres: Polski Rejestr Wrodzonych Wad Rozwojowych ul. Rokietnicka 8 60-806 Poznań

Rozporządzenie Ministra Zdrowia

Dnia 5 grudnia 2014 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie PRWWR.Na podstawie tego rozporządzenia istnieje obowiązek zgłaszania wrodzonych wad rozwojowych do PRWWR.
NEWSLETTER

  
Zapisz się na newsletter
wpisz e-mail i kliknij ok

PRWWR w projektach badawczych


 


" Polish Kidney Genetics Network " ("POLYGENE") to sieć polskich  ośrodków klinicznych,

Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych (PRWWR) prowadzonego przy  Katedrze

i Zakładzie Genetyki Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu oraz Centrum Genetyki Medycznej GENESIS,

biorących udział wspólnie z  Oddziałem Nefrologii Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku w nowatorskich

badaniach genetycznych polskich pacjentów dotkniętych rzadkimi lub dziedzicznymi chorobami nerek.

Sieć obejmuje dużą liczbę ośrodków nefrologicznych, genetycznych, neonatologicznych, pediatrycznych

i chirurgicznych w całej Polsce.
http://www.columbiamedicine.org/divisions/kiryluk/study_polygenes.php

Rekrutacja:
Uczestniczyć w badaniach mogą osoby w każdym wieku, z wszystkich grup etnicznych.

Badaniami objęci są przede wszystkim pacjenci z następującymi diagnozami:

Wady wrodzone nerek i układu moczowego (CAKUT):
•    Agenezja nerki, jednostronna, obustronna
•    Hipoplazja nerki, jednostronna, obustronna
•    Nerka dysplastyczna, jednostronna, obustronna
•    Dysplazja wielotorbielowata, jednostronna, obustronna
•    Zdwojenie nerki, moczowodu, UKM
•    Nerka przemieszczona (ektopowa), podkowiasta lub złączenie nerek
•    Wrodzona niedrożność połączenia miedniczkowo-moczowodowego, jednostronna, obustronna
•    Wrodzona niedrożność ujścia moczowodu do pęcherza, jednostronna, obustronna
•    Wrodzony odpływ pęcherzowo-moczowodowy
•    Wrodzona zastawka cewki tylnej

Zaburzenia kłębuszkowe (wymagana biopsja nerki z wyjątkiem HSP):
•    nefropatia IgA
•    nefropatia Schönleina-Henocha (HSP) z/bez zapalenia nerek
•    inne formy choroby kłębuszków nerkowych z dodatnim wywiadem rodzinnym

Kontakt:

Jeśli jesteś pacjentem i chciałbyś wziąć udział w badaniu, prosimy o kontakt z

koordynatorem klinicznym rekrutacji:

Dr hab. n. med.  Anna Materna-Kiryluk

Katedra i Zakład Genetyki Medycznej, Uniwersytet Medyczny w  Poznaniu

Centrum Genetyki Medycznej GENESIS
tel. + 48 61 854 70 55

akiryluk@ump.edu.pl

Mgr Anna Jamry-Dziurla

Centrum Genetyki Medycznej GENESIS

Katedra i Zakład Genetyki Medycznej, Uniwersytet Medyczny w  Poznaniu
tel. + 48 61 854 73 49
annajamry84@gmail.com

Mgr Katarzyna Wiśniewska

Katedra i Zakład Genetyki Medycznej, Uniwersytet Medyczny w  Poznaniu
tel. + 48 61 854 73 49
k_wisniewska1@tlen.pl

Jeśli jesteś polskim lekarzem i chciałbyś zostać  współpracującym badaczem

i utworzyć nowy rekrutacyjny ośrodek kliniczny, prosimy o kontakt:

Dr n. med.  Anna Materna-Kiryluk
Katedra i Zakład Genetyki Medycznej, Uniwersytet Medyczny w  Poznaniu
Centrum Genetyki Medycznej GENESIS
tel. + 48 61 854 70 55
akiryluk@ump.edu.pl

Krzysztof Kiryluk, MD, MS
Marc Anthony Zambetti Assistant Professor of Medicine
Columbia University, College of Physicians and Surgeons
Department of Medicine, Division of Nephrology
Russ Berrie 1150 St Nicholas Ave
Russ Berrie Pavilion 413
New York, NY 10032
Tel 212-851-5559
kk473@columbia.edu

Więcej informacji o projekcie w zakładce "Badania Genetyczne w wadach wrodzonych" :

http://rejestrwad.pl/str.php?39

CHOROBY NEREK

Szanowni Państwo!

   

Uprzejmie informujemy, iż Oddział Nefrologii Uniwersytetu Columbia w Nowym JORKU nawiązał współpracę z KATEDRĄ i ZAKŁADEM GENETYKI MEDYCZNEJ UNIWERSTETU MEDYCZNEGO W  POZNANIU w celu realizacji tematu badawczego:

„Badania genetyczne w wybranych chorobach nerek”

Celem projektu jest badanie podłoża molekularnego wrodzonych chorób nerek (identyfikacja genów odpowiedzialnych za fenotyp wrodzonych chorób nerek).

Badaniami obejmujemy pacjentów głównie z:

Nefropatią IgA i nefropatią Schönleina-Henocha

W dalszej kolejności z następującymi chorobami nerek:

·        Ogniskowe segmentalne szkliwiejące kłębuszkowe zapalenie nerek

·        Wszelkie inne formy rodzinnego zapalenia nerek o niewyjaśnionej etiologii (błoniasto‑rozplemowe zapalenie kłębuszków nerkowych, nefropatia błoniasta, cewkowo‑śródmiąższowe zapalenie nerek)

·        Pierwotne nadciśnienie tętnicze w dzieciństwie o ciężkim przebiegu o niejasnej etiologii z dodatnim wywiadem rodzinnym

·        Ciężkie lub oporne na leczenie postacie rodzinnej hipokaliemii / hiperkaliemii

·        Ciężkie lub oporne na leczenie postacie rodzinnej hiponatremii / hipernatremii

·        Ciężkie lub oporne na leczenie postacie rodzinnej hipomagnezemii / hypermagnezemii

·        Wszelkie inne formy zaburzeń elektrolitowych lub kwasowo-zasadowych z pozytywnym wywiadem rodzinnym

Badania przyczynią się do poznania etiopatogenezy w/w chorób nerek.

Pliki do pobrania:

„Deklaracja Świadomej Zgody Pacjenta na wykonanie badań genetycznych”

„ Informacja dla Pacjenta”

„Formularz Badania”

Zainteresowanych pacjentów uprzejmie prosimy o wyrażenie pisemnej zgody na badania molekularne, która będzie przechowywana w bazie danych.

Prof. dr hab. med. Anna Latos-Bieleńska

Kierownik Katedry i Zakładu Genetyki Medycznej

Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

 Dr hab. n. med. Anna Materna-Kiryluk

 Dr n. med. Marcin Zaniew


WRODZONE WADY UKŁADU MOCZOWEGO




 

Szanowni Państwo!

   

Uprzejmie informujemy, iż  ODDZIAŁ NEFROLOGII UNIWERSYTETU COLUMBIA W NOWYM JORKU nawiązał współpracę z POLSKIM REJESTREM WRODZONYCH WAD ROZWOJOWYCH (PRWWR) w celu realizacji tematu badawczego: 

 

„BADANIA GENETYCZNE WRODZONYCH WAD UKŁADU MOCZOWEGO”

 

Celem projektu jest badanie podłoża molekularnego wrodzonych wad układu moczowego  (identyfikacja genów odpowiedzialnych za fenotyp wrodzonych wad układu moczowego).

 Badaniami obejmujemy  pacjentów ze sporadycznymi oraz rodzinnymi wadami układu moczowego w następujących kategoriach:

•    Agenezja nerki, jednostronna,  obustronna (Q60.0-Q60.2)

•    Niedorozwój nerki, jednostronny, obustronny (Q60.3-Q60.5)

•    Nerka dysplastyczna (Q61.4)

•    Wielotorbielowatość  nerek

•    Torbielowatość wątroby

•    Odwrotne ułożenie trzewi

•    Nerka przemieszczona (ektopowa) (Q63.2)

•    Nerka płatowata, podkowiasta lub złączenie nerek (Q63.1)

•    Zdwojenie nerki (Q63.0)

•    Zdwojenie moczowodu (Q62.5)

•    Wrodzona zastawka cewki tylnej (Q64.20)

•    Wrodzona niedrożność ujścia moczowodu do pęcherza, jednostronna, obustronna (Q62.12 -Q62.13)

•    Wrodzony moczowód olbrzymi (Q62.2)

•    Wrodzony odpływ pęcherzowo-moczowodowy (Q62.7)

•    Zespół suszonej śliwki (zespół wiotkiego brzucha) (Q79.4)

•    Wynicowanie pęcherza moczowego (Q64.1)

•    Zespół regresji kaudalnej

•    Wierzchniactwo (Q64.0)

•    Spodziectwo (Q54)

•    Wnętrostwo (Q53.9)

•    Narządy obojnacze

•    Izolowana Klitoromegalia (Q52.6)

•    Wrodzona niedrożność połączenia miedniczkowo-moczowodowego, jednostronna, obustronna (Q62.10- Q62.11) 

Szczególnie jesteśmy zainteresowani dużymi rodzinami z w/w wrodzonymi wadami  układu moczowego.

Badania przyczynią się do poznania etiopatogenezy wrodzonych wad rozwojowych oraz do poprawy poradnictwa genetycznego dla rodzin, w których urodziło się dziecko z wyżej wymienionymi wrodzonymi wadami rozwojowymi.

W celu wykonania badań molekularnych u dziecka z wrodzoną wadą układu moczowego  wymagane będzie jednorazowe pobranie krwi. W związku z czym prosimy o zlecenie pobrania krwi od pacjenta w celu wykonania badania oraz wypełnienie załączonego „Formularza Badania”.

 Zaleca się pobranie próbki krwi od pacjenta (do załączonej probówki) w celu dalszej analizy DNA  w ilości:

•   3 ml krwi u niemowląt (2 ml krwi u noworodków)

•   5-10 ml krwi u dzieci powyżej 1 roku życia

 

Pliki do pobrania:

Formularz Badania

Deklaracja Świadomej Zgody Pacjenta na wykonanie badań genetycznych

Poza kosztem przesyłki krwi do Katedry Genetyki Medycznej pacjent nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów.

Pobraną krew oraz wypełniony „Formularz Badania” rodzice pacjenta powinni przesłać na adres Katedry i Zakładu Genetyki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu:

Katedra i Zakład Genetyki Medycznej
Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

ul. Grunwaldzka 55/15
60-352 Poznań

 Zainteresowanych pacjentów uprzejmie prosimy o wyrażenie pisemnej zgody na badania molekularne, która będzie przechowywana w bazie danych PRWWR.

 W przypadku jakichkolwiek pytań związanych z projektem badawczym prosimy o kontakt telefoniczny z koordynatorem projektu: dr n.med. Anną Materną-Kiryluk 0608 393 490 lub Anną Jamry-Dziurlą 0880 717 308 (annajamry84@gmail.com).

 

 

Prof. dr hab. med. Anna Latos-Bieleńska

Przewodnicząca Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych

 

Dr hab. med. Anna Materna-Kiryluk

Koordynator Organizacyjny Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych Kierownik Projektu

 

PROJEKT EUROmediCAT- projekt zakończony

 

EUROmediCAT  to projekt 7 Programu Ramowego, w których bierze udział dziewięć  ośrodków z pięciu krajów europejskich, w tym Polski Rejestr Wrodzonych Wad Rozwojowych.
Głównym celem projektu jest zbadanie skuteczności działania systemów czujności farmakologicznej na bezpieczeństwo zażywanych leków w czasie ciąży i ich teratogenny wpływ na rozwój płodu. Cel ten jest realizowany przez wykorzystanie informacji o zażywanych lekach przez kobiety w ciąży w połączeniu z danymi o ich chorobach przewlekłych, pochodzących z bazy danych EUROCAT, która obejmuje 3 milionową grupę  urodzeń w latach 1995-2010, na terenie całej Europy. Ponadto dane  te  analizowane będą  pod kątem wzrostu zażywania przez kobiety ciężarne leków pochodzących z następujących czterech grup: nowe leki przeciwpadaczkowe,  analogi insuliny, środki antydepresyjne z grupy selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) oraz leki przeciwastmatyczne.  Oceniona zostanie   efektywność istniejących  rekomendacji dotyczących bezpiecznego zażywania leków i programów prewencyjnych skierowanych do kobiet w ciąży. Jednocześnie przeprowadzone zostaną badania dotyczącego wpływu na bezpieczeństwo stosowania leków przez kobiety ciężarne w dobie wzrostu korzystania z Internetu (dostęp do informacji na temat leków mogących mieć wpływ na powstanie wrodzonych wad rozwojowych).
Projekt EUROmediCAT  przewidziany został na lata 2011-2014. Realizacja projektu w ramach PRWWR rozpoczeła się od początku 2011 roku.

 Więcej informacji na stronie internetowej:

http://euromedicat.eu/

 

 

 

 

PROJEKT PROTECT/ projekt zakończony

 

Adres strony internetowej (logowanie się kobiet w ciąży oraz informacje o projekcie):

https://www.pregnancystudy4.eu/

Projekt PROTECT adresowany do kobiet w ciąży – możesz pomóc w badaniach dotyczących bezpieczeństwa stosowania leków

Dlaczego taki projekt?
              Jedną z trudności w badaniach prospektywnych w medycynie jest ograniczona możliwość uzyskiwaniu na bieżąco informacji od dużych grup pacjentów. Dotyczy to m.in. badań wpływu na płód leków przyjmowanych przez kobietę w czasie ciąży. Zbieranie danych od kobiet w ciąży musi się odbywać na bieżąco, ponieważ po urodzeniu dziecka nie jest możliwe wierne odtworzenie szczegółów dotyczących chorób ciężarnej oraz  przyjmowanych leków czy parafarmaceutyków. Poszukuje się zatem nowych metod komunikowania się z kobietą ciężarną, wykorzystując nowe osiągnięcia techniczne.

Na czym projekt polega?
              Katedra i Zakład Genetyki Medycznej UM w Poznaniu jest partnerem w ramach Konsorcjum PROTECT (Pharmacoepidemiological Research on Outcomes of Therapeutics by a European ConsorTium) – jest to współpraca 31 ośrodków w całej Europie w zakresie badania leków, w tym ich wpływu na płód oraz w zakresie innowacyjnych sposobów uzyskiwania informacji od kobiet w ciąży.

              Katedra i Zakład Genetyki Medycznej bierze udział w zadaniu, które dotyczy testowania innowacyjnej drogi komunikowania się z kobietami ciężarnymi w celu monitorowania przebiegu ciąży. W ramach projektu, od 27 maja 2013 roku, kobiety w różnym okresie ciąży mogą się logować na specjalnie do tego celu przygotowaną stronę internetową i co 2 (lub 4) tygodnie będą proszone o podawanie informacji o stanie zdrowia, ew. przyjmowanych lekach i o przebiegu ciąży. Oczekuje się, że w Polsce w projekcie weźmie udział nie mniej niż 1200 kobiet w ciąży.

              Inne kraje, gdzie będzie testowana ta droga komunikowania się z ciężarnymi, to Wielka Brytania, Holandia i Dania.

Jak można pomóc w realizacji projektu?
              Poważną trudność i prawdziwe wyzwanie stanowi dotarcie z informacją o projekcie do kobiet w ciąży. Dlatego zwracamy się z gorącą prośbą o pomoc w rozpropagowaniu projektu PROTECT.

Adres strony internetowej (logowanie się kobiet w ciąży oraz informacje o projekcie):

https://www.pregnancystudy4.eu/

PROTECT (Pharmacoepidemiological Research on Outcomes of Therapeutics by a European ConsorTium) to projekt realizowany w ramach Innovative Medicine Initiative Joint Undertaking (IMI JU). IMI JU jest programem badawczym, finansowanym w połowie przez Komisję Europejską w ramach 7. Programu Ramowego, w połowie przez instytucje prywatne, zrzeszone w European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations (EFPIA). Jego wykonawcą jest konsorcjum międzynarodowe składające się z 29 publicznych i prywatnych instytucji koordynowanych przez European Medicines Agency (EMEA). Czas trwania projektu to 60 miesięcy; obejmuje okres od 1 września 2009 do 31 sierpnia 2014 roku. Projekt PROTECT jest realizowany w ramach wezwania Call No. 6: Strengthening the Monitoring of Benefit/Risk.
Projekt PROTECT podzielony jest na 5 pakietów roboczych (WP2-WP6) o charakterze naukowobadawczym. Pakiet roboczy WP7 odpowiada za działania szkoleniowe. Pakiet roboczy WP1 odpowiada za kwestie związane z zarządzaniem projektem.
Katedra i Zakład Genetyki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu bierze udział w jednym pakiecie roboczym- Work Package 4 (ang. „New tools for data collection from consumers”). Projekt PROTECT pozwoli stworzyć i przetestować innowacyjną metodę zbierania i integrowania danych dotyczących korzyści i ryzyka związanych z farmakoterapią w czasie ciąży, w celu przekazania tych informacji pacjentom, lekarzom, firmom farmaceutycznym oraz osobom odpowiedzialnym za tworzenie polityki lekowej. Projekt ten obejmuje wybrane państwa Unii Europejskiej.
Główne założenia projektu:
  1. Stworzenie sprawnego, innowacyjnego systemu zbierania i integrowania informacji dotyczących kobiet ciężarnych przy udziale współczesnych środków komunikacji (Internet, telefon), w szczególności na temat ich aktualnego stanu zdrowia, zażywanych leków, prowadzonego stylu życia, oraz innych czynników istotnych z medycznego/farmakologicznego punktu widzenia;
  2. Ocena efektywności oraz sprawności systemów gromadzenia danych z możliwością przekazu informacji w języku ojczystym pacjentki;
  3. Ocena sprawności systemów gromadzenia danych w różnych etnicznie i narodowościowo grupach pacjentek;
  4. Ocena jakości oraz skuteczności leków zażywanych przez pacjentki badane w ramach powyższego projektu; możliwość skonfrontowania bezpośrednich danych dotyczących stosowania leków przez pacjentki z ogólnymi danymi dotyczącymi farmakoterapii pochodzącymi z baz danych takich jak np. rejestr realizowanych recept, rejestr wad wrodzonych, itp.;
  5. Monitorowanie oraz szerzenie współpracy między bazami danych (EHR, rejestry wad wrodzonych) w celu przeprowadzenia analiz porównawczych (w zakresie farmakoterapii) między krajami uczestniczącymi w projekcie.
Końcowy etap projektu zawierać będzie:
  • ocenę nowego systemu gromadzenia danych (słabe oraz mocne strony tego systemu),
  • analizę różnic w zastosowaniu i skuteczności systemu między krajami uczestniczącymi   w projekcie, wskazania co do przyszłych ogólnoeuropejskich badań, oraz ocenę możliwości rozszerzenia systemu zbierania danych na inne populacje.
 
Głównym zadaniem pakietu roboczego WP4 jest stworzenie nowoczesnych metod umożliwiających sprawne zbieranie danych ankietowych bezpośrednio od kobiet ciężarnych, zarówno drogą elektroniczną jak i telefoniczną w języku ojczystym pacjentki, przez cały okres trwania ciąży.
Przetestowana zostanie przydatność nowoczesnych metod zbierania danych dotyczących przebiegu ciąży i leków zażywanych przez kobietę ciężarną.
Po opracowaniu planu rekrutacyjnego, około 1000 kobiet ciężarnych (we wczesnym trymestrze ciąży) z 4 krajów (Anglia, Holandia, Dania, Polska) zostanie zakwalifikowanych do projektu. Zgłoszą one wcześniej swoją kandydaturę głównie drogą elektroniczną. Kobiety ciężarne zainteresowane uczestnictwem w projekcie będą mogły zasięgnąć informacji na temat projektu na specjalnie do tego celu stworzonej stronie internetowej, do której odnośnik będzie również pojawiał się na innych niezależnych stronach internetowych (o tematyce zbliżonej do idei projektu). Dane będą aktualizowane bezpośrednio przez same pacjentki 1-2 razy w miesiącu poprzez ponowne wypełnienie ankiety drogą elektroniczną lub telefoniczną.
Wywiad z pacjentką będzie przeprowadzany w jej ojczystym języku.
Wywiad dostarczy informacji na temat:
· demografii (rasa, wiek, miejsce zamieszkania);
· tygodnia ciąży pacjentki;
· dolegliwości i schorzeń towarzyszących ciąży;
· czynników ryzyka wystąpienia nieprawidłowości u noworodka (np. obciążenia rodzinnego
wrodzonymi wadami rozwojowymi);
· stylu życia, nałogów (palenie papierosów, spożywanie alkoholu, itd.);
· zażywania, dawkowania leków i suplementów diety w ciąży;
· innych, istotnych czynników środowiskowych.
Specjalny system komputerowy do zbierania i integrowania danych będzie wyposażony w możliwość korzystania ze współczesnych narzędzi przekazu informacji, takich jak skype, telefon, e-mail, itp. w celu zbierania informacji bezpośrednio od pacjentek. System ten zostanie opracowany przez jednego z partnerów w projekcie PROTECT. Kwestionariusze w formie komputerowej zostaną opracowane w taki sposób, aby pacjentki sprawnie mogły je wypełnić (np. kwestionariusz będzie zawierał funkcję pominięcia danego pytania jeśli nie będzie ono bezpośrednio dotyczyło pacjentki wypełniającej kwestionariusz). Badane pacjentki będą mogły udzielać odpowiedzi w swoim ojczystym języku, gdyż system będzie wyposażony w funkcję tłumaczenia języka pacjentki na język uniwersalny, np. po przekazaniu przez pacjentkę po polsku informacji na temat zażywanych przez nią leków system przetworzy tę informację, korzystając ze słowników medycznych i farmaceutycznych.
Forma komunikowania się z pacjentką wybierana będzie zgodnie z jej preferencjami.
Po 12 miesiącach od rozpoczęcia projektu przeprowadzona zostanie ogólna ocena funkcjonowania systemu zbierania danych oraz przedstawione zostaną ewentualne słabe strony projektu wraz z propozycjami naprawy. Wyniki tymczasowe będą mogły być przekazywane do partnerów zajmujących się analizą danych po 24 miesiącu.
Po zakończeniu projektu przeprowadzona zostanie analiza skuteczności oraz działania nowoczesnych metod zastosowanych w projekcie, uwzględniając przy tym stopień zadowolenia pacjentek, które uczestniczyły w projekcie. Każda grupa pacjentek uczestniczących w projekcie (w każdym kraju członkowskim) zostanie przeanalizowana pod względem formy kontaktowania się w trakcie projektu (telefon, Internet, skype), ilości danych zebranych drogą danej formy komunikacji oraz stopnia zadowolenia pacjentek z formy przeprowadzanych wywiadów w trakcie projektu. Analizie zostanie również poddana grupa kobiet, które przerwały uczestnictwo w projekcie.
Więcej informacji na stronie interenetowej:
 

 


WRODZONE WADY KOŃCZYN

 

Szanowni Państwo,

Zapraszamy Państwa do współpracy w ramach projektu badawczego, realizowanego w Katedrze i Zakładzie Genetyki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, pn.:

"Identyfikacja nowych genów odpowiedzialnych za powstawanie wrodzonych wad rozwojowych kończyn u człowieka"


 

Kierownik Projektu
Prof. dr hab. med. Anna Latos-Bieleńska

Główny Realizator Projektu
Lek. med., mgr biol. mol. Aleksander Jamsheer


   

 

 

Opis projektu

Celem projektu jest identyfikacja nowych genów, w których mutacje odpowiadają za powstawanie wrodzonych wad rozwojowych kończyn u człowieka. Badania realizowane są we współpracy z Zespołem Prof. Stefana Mundlosa z Instytutu Genetyki Molekularnej im. Maxa Plancka w Berlinie i dotyczą pacjentów z rodzinnymi i sporadycznymi wrodzonymi wadami rozwojowymi kończyn górnych i dolnych. W przypadkach sporadycznych najistotniejszym kryterium włączenia pacjenta do badania jest obustronna (niekoniecznie symetryczna) obecność wady. Obustronna wada może być izolowana lub mogą jej towarzyszyć inne objawy (inne widoczne wady rozwojowe, wady narządów wewnętrznych, opóźnienie rozwoju/niepełnosprawność intelektualna lub cechy dysmorfii). W przypadkach rodzinnych wada nie musi być obustronna. Powinny to być jednak rodziny odpowiednio duże, (co najmniej 10-15 osób z danej rodziny dostępnych badaniom, w tym ok. 6-7 osób z wadą – potencjalnie do badań metodą analizy sprzężeń). Przed kwalifikacją na badania molekularne przeprowadzana jest dokładna ocena kliniczna i radiologiczna wady/wad u pacjenta/pacjentów. U osób zakwalifikowanych do badań molekularnych w pierwszym rzędzie wykluczone zostają mutacje w genie/genach mogących potencjalnie odpowiadać za dany fenotyp. W Katedrze i Zakładzie Genetyki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu prowadzone są badania molekularne w następujących wadach/zespołach: syndaktylia typu II, III i V (analiza genów HOXD13, Cx43), polidaktylia przedosiowa typu II (sekwencja ZRS), brachydaktylie (IHH, GDF5, HOXD13), symfalangizm i zespół symfalangizm-brachydaktylia/zespół WL (GDF5, NOG), defekt wiązki łokciowej i zespół łokciowo-sutkowy – ang. ulnar-mammary syndrome (gen TBX3), zespół oczno-zębowo-kostny – ang. oculo-dento-osseus syndrome (gen Cx43). W Instytucie im. Maxa Plancka Genetyki Molekularnej w Berlinie wykonywane są badania molekularne (wykluczające obecność mutacji w znanych genach) w następujących zespołach/wadach: defekt wiązki promieniowej i zespół Holta-Orama (TBX5), zespół Robinowa i brachydaktylia typu B (ROR2), rozszczep dłoni/stóp (TP63) i inne. Po dokładnej ocenie klinicznej i radiologicznej wady, a także po wykluczeniu mutacji w genach, których uszkodzenia mogą teoretycznie powodować dany fenotyp, pacjenci są kwalifikowani na badanie porównawczej hybrydyzacji genomowej do mikromacierzy (ang. array-CGH – aCGH). W przypadkach rodzinnych, także po dokładnej ocenie kliniczno-radiologicznej oraz wykluczeniu mutacji w znanych genach, pacjenci będą kwalifikowani do dalszych badań metodą analizy sprzężeń.


 
       

Zasady współpracy w ramach projektu badawczego:

 

Zachęcamy lekarzy z całego kraju do współpracy w ramach projektu, a w przypadku znalezienia nowego genu zapewniamy współautorstwo publikacji naukowej. Prosimy o kontaktowanie się z dr Aleksandrem Jamsheerem (tel. 501 760 675, jamsheer@wp.pl). Pacjent będzie mógł być zakwalifikowany do badań po wstępnym uzgodnieniu drogą telefoniczną lub e-mailową. Konieczne będzie przesłanie dokumentacji fotograficznej i radiologicznej pacjenta, a następnie próbki wyizolowanego DNA lub krwi pacjenta pobranej na EDTA.

   

Kontakt:

Dr Aleksander Jamsheer
Katedra i Zakład Genetyki Medycznej
Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Ul. Grunwaldzka 55 paw. 15
60-352 Poznań
tel. 501 760 675 lub (61) 854 73 45
fax. 061 851 66 46


DYSTROFIE CZOPKOWO-PRĘCIKOWE

 

 

Szanowni Państwo!

 

 

 

Zapraszamy Państwa do współpracy w ramach projektu badawczego, realizowanego w Katedrze i Zakładzie Genetyki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu we współpracy z niemieckim Instytutem Badań Naukowych w Okulistyce w Tuebingen:

  

 „Poszukiwanie nowych genów oraz nieopisanych dotąd mutacji
w poznanych genach, odpowiedzialnych za dystrofie czopkowo-pręcikowe
u polskich pacjentów”

 

 

  Nazwa jednostki współpracującej:
Molecular Genetics Laboratory
Centre for Ophthalmology University Clinics
Institute for Ophthalmic Research Tuebingen

  Opis choroby, objawy:              

Dystrofie czopkowo-pręcikowe (ang. Cone-Rod Dystrophy) to grupa postepujących, wrodzonych chorób siatkówki. Zmiany chorobowe dotyczą przede wszystkim czopków, odpowiedzialnych za widzenie dzienne, rozpoznawanie barw i widzenie precyzyjne, a także
w mniejszym zakresie pręcików, odpowiedzialnych za widzenie zmierzchowe.
Do najbardziej charakterystycznych, początkowych objawów dystrofii czopkowo-pręcikowych należą: oczopląs, postępujący spadek ostrości wzroku, nadwrażliwość na światło, zaburzenia rozróżniania barw oraz ubytek w centralnej części pola widzenia.
W zaawansowanej dystrofii obserwuje się na dnie oka typowy obraz morfologiczny „wolego oka” (ang. bull’s eye).  

Genetyka dystrofii czopkowo-pręcikowych:   Dystrofie czopkowo-pręcikowe mogą być dziedziczone autosomalnie dominująco, autosomalnie recesywnie oraz w sposób sprzężony z chromosomem X recesywny. W ostatnich latach zidentyfikowano kilkanaście genów, których mutacje mogą być odpowiedzialne za dystrofie czopkowo-pręcikowe.  

Cele projektu:  

  1. Poszukiwanie nowych mutacji w znanych genach odpowiedzialnych za dystrofie czopkowo-pręcikowe, dziedziczone autosomalnie dominująco oraz autosomalnie recesywnie.
  2. Identyfikacja nowych genów odpowiedzialnych za dystrofie czopkowo-pręcikowe.
  3. Poprawa diagnostyki molekularnej i poradnictwa genetycznego w grupie pacjentów
    z dystrofiami czopkowo-pręcikowymi.

  Metody i środki badawcze i spodziewane wyniki  

Wytypowane rodziny będą włączone do bezpłatnych badań molekularnych, polegających na analizie sekwencji genu metodą PCR i sekwencjonowania, w celu wykrycia mutacji odpowiedzialnych za dystrofie czopkowo-pręcikowe. Analizowane geny to: ABCA4, CERKL, RPGRIP1, ADAM9,CACNA2D4, CNGB3, KCNV2, PDE6C, RAX2, RDH5, PRPH2/RDS, CRX, GUCA1A, GUCY2D, AIPL1, PROM1, RIMS1, SEMA4A, UNC119. Identyfikacja nowych mutacji umożliwi przeprowadzenie badań funkcjonalnych nad białkami kodowanymi przez zmutowane geny.
W przypadku rodzin, u których nie uda się zidentyfikować mutacji w żadnym ze znanych dotąd genów, przeprowadzona zostanie analiza sprzężeń w celu identyfikacji nowych loci związanych
z fenotypem choroby.   Wyniki naszych badań będą mogły być wdrożone do rutynowej diagnostyki dystrofii czopkowo-pręcikowych. Wykrycie mutacji jednoznacznie umożliwi określenie sposobu dziedziczenia choroby, co ma kluczowe znaczenie dla oszacowania ryzyka genetycznego odziedziczenia mutacji w rodzinie. Przyczyni się tym samym do poprawy poradnictwa genetycznego u pacjentów z dystrofiami czopkowo-pręcikowymi.  

Informacja dla pacjenta:
Pacjenci z rozpoznaniem dystrofii czopkowych i czopkowo-pręcikowych mogą być kierowani
z Poradni Okulistycznych lub Poradni Genetycznych z terenu całej Polski. Pracownia Poradnictwa Genetycznego w Chorobach Narządu Wzroku Katedry i Zakładu Genetyki Medycznej przeprowadzi niedostępne wcześniej badania molekularne. Do bezpłatnych badań molekularnych wystarczy jednorazowe pobranie kilku mililitrów krwi. W celu pobrania krwi do analizy molekularnej prosimy o przyjazd do Poznania, po uprzednim skontaktowaniu się z dr n. biol. Anną Wawrocką (tel. 61-854-73-37) lub dr n. roln. Anną Skorczyk (tel. 61-854-73-40), celem ustalenia terminu i miejsca pobrania krwi. Krew do badań molekularnych może być ewentualnie przesłana pocztą po wcześniejszych ustaleniach telefonicznych z w/w osobami. Kierownikiem projektu jest prof. UM dr hab. med. Maciej R. Krawczyński (tel. 61 854 73 46).  

Zasady współpracy w ramach projektu badawczego:
Zachęcamy lekarzy z całego kraju do współpracy w ramach projektu, w przypadku identyfikacji nowych mutacji, nowego genu lub regionu zapewniamy współautorstwo publikacji naukowej.  

Adres korespondencyjny:
Katedra i Zakład Genetyki Medycznej
Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Ul. Grunwaldzka 55 paw. 15
60-352 Poznań

Kontakt:
dr n. biol. Anna Wawrocka tel. 61-854-73-37
dr n. roln. Anna Skorczyk tel. 61-854-73-40


ZESPÓŁ CORNELIA DE LANGE

 

ZGŁOSZENIE PACJENTA Z PODEJRZENIEM ZESPOŁU CORNELII DE LANGE ZA POŚREDNICTWEM PRWWR

 

1.      Zaproszenie do współpracy

2.      Opis zespołu

3.      Cechy kliniczne

4.      Zasady realizacji projektu

5.      Zgłaszanie zespołu

6.      Kontakt

 

 

 

 

ZESPÓŁ CORNELII DE LANGE – zaproszenie do współpracy

         Zakład Biologii i Genetyki Akademii Medycznej w Gdańsku, współdziałając z Polskim Rejestrem Wrodzonych Wad Rozwojowych, pragnie zaprosić do współpracy w zakresie identyfikacji zespołu Cornelii de Lange w polskiej populacji, w celu wczesnego wykrycia choroby i wdrożenia wielospecjalistycznego systemu opieki nad chorymi. Zadania będą realizowane w ramach Projektu Badawczego KBN N40702032/0530 pt. „Charakterystyka molekularna i cytogenetyczna zespołu Cornelii de Lange”. Zachęcamy lekarzy wszystkich specjalności oraz rodziców do zapoznania się z informacjami dotyczącymi zespołu, jak również  z zasadami proponowanej współpracy.

Dr n. med. Jolanta WierzbaGłówny wykonawca projektu, Opiekun medyczny Stowarzyszenia CdLS – Polska

Prof. dr hab. n. med. Janusz LimonKierownik projektu

Prof. dr hab. n. med. Anna Latos-BieleńskaPrzewodnicząca Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych

 

 

 

OPIS ZESPOŁU CORNELII DE LANGE

Zespół Cornelii de Lange (CdLS; OMIM 122470) jest rzadką chorobą genetyczną charakteryzującą się m. in.: dysmorfią twarzy, nadmiernym owłosieniem, mikrosomią, opóźnieniem rozwoju psychomotorycznego, wadami kończyn, narządu wzroku, przewodu pokarmowego, układu moczo-płciowego, serca oraz upośledzeniem słuchu. Szczegółowa analiza wariantów fenotypowych pozwoliła na wyodrębnienie postaci klasycznej oraz postaci łagodnej „mild” zespołu. Częstość występowania CdLS ocenia się na 1:10000 do 1:30000. Od roku 2001 w Polsce odnotowano 105 chorych, u których wysunięto podejrzenie CdLS. Wydaje się jednak że, podobnie jak w innych krajach,  łagodne przypadki choroby stwarzają znaczne trudności diagnostyczne i często rozpoznanie nie jest stawiane.

Wykryto, że mutacje w obrębie genu NIPBL (5p13.1) są jedną z przyczyn powstawania CdLS. Mutacje tego genu znajdowane są jednak jedynie u 27-56% pacjentów, u których postawiono rozpoznanie kliniczne zespołu. W ostatnich dwóch latach wykryto kolejne geny SMC1 oraz SMC3 (Xp11.2), których mutacje odpowiadają również za powstawanie zespołu Cornelii de Lange. Opisy kliniczne tych przypadków wskazują na ich związek z łagodniejszymi postaciami zespołu. Należy również uwzględniać fakt, że fenotyp typowy dla CdLS jest obserwowany także w przypadku niektórych aberracji chromosomowych.

Od 2001 roku zarejestrowane jest Stowarzyszenie CdLS - Polska (Cornelia de Lange - Polska), które aktywnie współuczestniczy w poszukiwaniu chorych z zespołem Cornelii de Lange na terenie całej Polski. Do tej pory odbyło się siedem zjazdów Stowarzyszenia, w których łącznie uczestniczyło około 70 rodzin chorych, u których wysunięto podejrzenie zespołu. Od 2002 w Akademii Medycznej w Gdańsku powstał multidyscyplinarny zespół badawczo-terapeutyczny, którego celem jest diagnostyka genetyczna oraz kliniczna zespołu, jak również wypracowanie skutecznego modelu postępowania terapeutycznego. Jak dotąd, objęliśmy diagnostyką 50 chorych z rozpoznaniem CdLS, co sprawia, że nasz zespół dysponuje znacznym doświadczeniem klinicznym. Zespół od kilku lat uczestniczy także w pracach międzynarodowych grup badawczych zajmujących się etiologią i charakterystyką kliniczną choroby. Jak dotąd, wśród 28 przebadanych polskich pacjentów, u 13 (46%) stwierdzono obecność  mutacji w genie NIPBL i wszystkie miały charakter mutacji de novo. Spośród 13, aż w 11 (84%) przypadkach wykryto nieopisywane dotąd mutacje. Obecnie istnieje możliwość diagnostyki molekularnej oraz cytogenetycznej zespołu w ramach przyznanego programu badawczego.

Zgłoszenie pacjenta za pośrednictwem PRWWR skutkować będzie zaproszeniem do współpracy z możliwością przeprowadzenia w Akademii Medycznej w Gdańsku pełnej diagnostyki genetycznej oraz klinicznej, jak również dalszym monitorowaniem działań terapeutycznych. Zależy nam szczególnie na zgłaszaniu  pacjentów z łagodną postacią zespołu.         

CECHY KLINICZNE ZESPOŁU CORNELII DE LANGE

Postać klasyczna:

-      mikrosomia z mikrocefalią, w okresie późniejszym - proporcjonalny niedobór wzrostu i masy ciała

-       nadmierne owłosienie

-      charakterystyczny wygląd twarzy: spłaszczone czoło, wydatne łuki brwiowe, gęste brwi z synophrys, długie, często podwójne rzęsy, krótki nos z wydatnym koniuszkiem, cienkie, skierowane ku dołowi wargi, rozszczep podniebienia  małożuchwie, krótka szyja

 

-     wnętrostwo (u niemal wszystkich chłopców)

-     wady kończyn, zwłaszcza górnych: od aplazji i hipoplazji kości ramienia i przedramienia, poprzez ubytki i skrócenie kości śródręcza oraz paliczków, po przykurcze w stawach łokciowych

-       wady serca, nerek, narządu wzroku

-        niedosłuch

-       u ponad 80% chorych objawy refluksu żołądkowo- przełykowego!!!!!!!!!

-       znacznego stopnia opóźnienie rozwoju psychomotorycznego przebiegające z zaburzeniami bądź brakiem rozwoju mowy. 

-      zaburzenia zachowania - nadpobudliwość, autoagresja, tendencja do zachowań autystycznych

Postać łagodna:

-      często prawidłowa masa urodzeniowa i nieznacznie zmniejszony obwód głowy, niedobór wzrostu mniej widoczny niż w postaci klasycznej

-      cechy dysmorfii twarzy słabiej zaznaczone, ale nadal obecne gęste brwi z wydatnymi łukami brwiowymi, nos z wydatnym koniuszkiem i małożuchwie

-      wady kostne rzadziej, tendencja do przykurczy w stawach łokciowych powszechna

-       wady narządowe-rzadko

-       zaburzenia odżywiania, słaby przyrost masy ciała

-      umiarkowane opóźnienie rozwoju psychomotorycznego z zaburzeniami mowy,  zaburzenia zachowania mniej nasilone

Fotografie polskich dzieci z zespołem Cornelii de Lange dostępne są pod adresem internetowym Stowarzyszenia CdLS - Polska (www.paluki.pl/cdls)  

ZASADY REALIZACJI PROJEKTU

Celem udostępnienia informacji o projekcie, nawiązaliśmy współpracę z Polskim Rejestrem Wrodzonych Wad Rozwojowych (PRWWR), którego przewodniczącą jest prof. dr hab. n. med. Anna Latos-Bieleńska, kierownik Katedry i Zakładu Genetyki Medycznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Planowany jest udział wszystkich ośrodków genetycznych w Polsce, z którymi już od lat trwa współpraca w zakresie diagnozowania zespołu. Ponadto przewidywany jest udział lekarzy specjalistów, mogących mieć kontakt z zespołem CdLS, takimi jak neonatolodzy, pediatrzy, neurolodzy i psychiatrzy dziecięcy oraz udział opiekunów placówek wychowawczych. Podjęta zostanie także próba dotarcia do dotąd niezdiagnozowanych osób dorosłych. Projekt pozwoli na opracowanie zasad identyfikacji zespołu, umożliwi prowadzenie szczegółowej diagnostyki molekularnej i opracowanie szczegółowych zasad terapii.

 

Zadania PRWWR oraz Zakładu Biologii i Genetyki UMG

W ramach projektu przewiduje się zgłaszanie do Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych podejrzeń zespołu Cornelii de Lange u dzieci w wieku 0-18 lat. Lekarz, który wysunął podejrzenia choroby, wysyła do Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych zgłoszenie w formie formularza elektronicznego: www.rejestrwad.pl lub formularza drukowanego zgodnie z zasadami przyjętymi w PRWWR. Zachęcamy do bezpośredniego kontaktu telefonicznego (058-3492875) lub internetowego kwierz@amg.gda.pl) - dr med. Jolanta Wierzba - celem uzyskania szczegółowych wyjaśnień. Uzyskane dane pozwolą na weryfikację kliniczną oraz będą stanowiły podstawę rozpoczęcia szczegółowej diagnostyki molekularnej i klinicznej. 

Diagnostyka polegać będzie na poszukiwaniu mutacji w genach: NIPBL, SMC1 oraz SMC3, odpowiedzialnych za powstawanie zespołu. W wybranych przypadkach diagnostyka zostanie rozszerzona o diagnostykę cytogenetyczną. Diagnostyka kliniczna obejmuje konsultacje: pediatryczną, kardiologiczną, gastroenterologiczną, otolaryngologiczną, neurologiczną, okulistyczną, konsultacje rehabilitacyjne i  psychologiczne, a w wybranych przypadkach, konsultacje endokrynologiczne, ginekologiczne i ortopedyczne.

Do przeprowadzenie diagnostyki zalecana jest wizyta rodziców i  dziecka w Akademii Medycznej w Gdańsku. Należy dodać, że jak dotąd, z tego typu rozszerzonej diagnostyki skorzystało około 50 chorych z rozpoznaniem CdLS z całego kraju. Niniejsze badanie zostało przyjęte i zatwierdzone przez Niezależną Komisję Bioetyczną do Spraw Badań Naukowych przy Akademii Medycznej w Gdańsku, powołaną przez Rektora Uczelni na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej. Zadaniem Komisji jest ochrona praw badanego. Kierownikiem badań jest prof. dr hab. n. med. Janusz Limon, kierownik katedry Biologii i Genetyki Akademii Medycznej w Gdańsku.

Projekt Badawczy KBN N 40702032/0530
pt. "Charakterystyka molekularna i cytogenetyczna zespołu Cornelii de Lange„

   

ZGŁASZANIE ZESPOŁU Cornelii de Lange

    W przypadku podejrzenia zespołu należy pobrać i wypełnić formularz zgłoszeniowy PRWWR. Lekarz, który wysunął podejrzenia choroby, wysyła do Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych zgłoszenie w formie:

-          formularza elektronicznego za pośrednictwem strony: www.rejestrwad.pl

-          formularza drukowanego

Możliwy jest także bezpośredni kontakt: dr med. Jolanta Wierzba - Klinika Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Endokrynologii AM w Gdańsku  tel. 0583492875 lub 0583492877 lub elektroniczny: kwierz@amg.gda.pl

1.    Zwracamy uwagę, że zgłoszenie obejmuje chorych do 18 roku życia, co różni projekt od zasady przyjętej w PRWWR. Możliwe jest także zgłoszenie osób dorosłych. Wówczas prosimy jednak o bezpośredni kontakt z dr n. med. Jolantą Wierzbą (adresy powyżej).

2.     Zgłoszenie zespołu jest równoznaczne z zaproszeniem Państwa do współpracy na zasadach podanych wyżej.

3.    Dalsze etapy postępowania diagnostyczno- terapeutycznego będą wymagały zgody rodzin bądź opiekunów chorych z podejrzeniem zespołu Cornelii de Lange. Szczegółowe informacje uzyskacie państwo niezwłocznie po zgłoszeniu podejrzenia.

     

KONTAKT

Dr n. med. Jolanta Wierzba 
Główny wykonawca projektu
Klinika Pediatrii, Hematologii , Onkologii i Endokrynologii UMG Ul. Dębinki 7, 80-211 Gdańsk
Tel. (58) 3492875
e-mail: kwierz@amg.gda.pl  

Prof. dr hab. n. med. Janusz Limon
Kierownik projektu
Katedra i Zakład Biologii i Genetyki UMG
ul. Dębinki 1, 80-211 Gdańsk
tel. (58) 349 15 31
fax: (58) 349 15 35
e-mail: katgen@amg.gda.pl Prof. dr hab. n. med. Anna Latos-Bieleńska
Przewodnicząca Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych
Katedra i Zakład Genetyki Medycznej
Uniwersytet Medyczny w Poznaniu
ul. Grunwaldzka 55 paw. 15
60-352 Poznań  tel.
(061) 854 73 45 , 854 73 49;
Fax (061) 854 73 48
e-mail: info@rejestrwad.pl



ZESPÓŁ SMITHA, LEMLEGO I OPITZA

 

 

Zakład Genetyki Medycznej Instytutu "Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka" w Warszawie współdziałając z Polskim Rejestrem Wrodzonych Wad Rozwojowych podejmuje działania zmierzające do identyfikacji zespołu Smitha, Lemlego i Opitza w polskiej populacji, w celu wczesnego wykrycia choroby, efektywnego leczenia i profilaktyki. Zadania będą realizowane w ramach Projektu Nr PBZ-KBN-122/P05/01-10 pt. BADANIA NAD CZĘSTOŚCIĄ WYSTĘPOWANIA ZESPOŁU SMITHA, LEMLEGO I OPITZA.

Zachęcamy lekarzy oraz rodziców dzieci z zespołem Smitha, Lemlego i Opitza do zapoznania się z informacjami dotyczącymi zespołu, jego rozpoznawania i zasadami współpracy.


 

   

Prof. dr hab. n. med. Małgorzata Krajewska-Walasek
Kierownik projektu

 

Prof. dr hab. n. med. Anna Latos-Bieleńska
Przewodnicząca
Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych

     


 ZAROŚNIĘCIE PRZEŁYKU  

 Udział czynników genetycznych w etiopatogenezie zarośnięcia przełyku

            Wrodzone wady rozwojowe (wwr) stanowią coraz istotniejszy problem nie tylko medyczny, ale także społeczny i ekonomiczny. Od początku lat siedemdziesiątych wwr stanowią jedną z najważniejszych przyczyn hospitalizacji oraz śmierci nowowrodków i niemowląt. W wyniku postepu opieki perinatalnej, intensywnej terapii dzieci oraz chirurgii dziecięcej wzrasta przezywalność dzieci z wadami rozwojowymi, przez to stają się one pacjentami nie tylko neonatologów, anestezjologów i chirurgów, ale także pediatrów i lekarzy rodzinnych, a nastepnie internistów. Wrodzone wady przewodu pokarmowego stanowią około 5-6% wszystkich stwierdzanych wad. Głównym przedmiotem zainteresowania w projekcie jest zarośnięcie przełyku.
           Zarośnięcie przełyku (OA - oesophageal atresia) jest wrodzoną wadą rozwojową przewodu pokarmowego polegającą na przerwaniu ciągłości przełyku z lub bez połączenia z tchawicą. W najczęściej spotykanej postaci (86%) wystepuje przetoka tchawiczo-przełykowa z dystalnej części zarośniętego przełyku. Częstość wystepowania wady wynosi 1 : 3000-3500 żywo urodzonych noworodków. W około 1/3 przypadków wada dotyczy noworodków urodzonych przedwcześnie. Stanowcza większość przypadków niedrożności przełyku wysepuje sporadycznie. W około 1% opisuje się przypadki rodzinne tej wady. Ryzyko powtórzenia się w rodzinie zarośnięcia przełyku jest kilkakrotnie większe niż ryzyko populacyjne.
           W 50% zarośnięciu przełyku towarzyszą wady innych narządów (syndromic), w pozostałych przypadkach zarośnięcie przełyku jest wadą izolowaną (non-syndromic). Izolowane zarośnięcie przełyku jest najprawdopodobniej choroba wieloczynnikową, chociaż podaje się, że istnieje czynnik lub grupa czynników wiodących czy inicjujących powstanie wady. w przypakach zespołowych (syndromicznych) niedrożności przełyku nie opisano żadnych  specyficznych i jednoznacznych zaburzeń genetycznych powiązanych z ich etiologią.
            Etiopatogeneza zarośńięcia przełyku, zarówno izolowanego jak i występującego jako elemnt zespołu wad, jest nadal słabo poznana pomimo rozwoju genetyki. Dynamiczny rozwój biologii molekularnej pozwolił na zidentyfikowanie nowych genów, których mutacje odgrywają znaczącą rolę w etiopatogenezie wad rozwojowych przewodu pokarmowego oraz biorą udział w etiologii zespołów, w których zarośnięcie przełyku stanowi istotny element (CHD7, NMYC, SOX2, MID1).
           Autorzy projektu zamierzają podjąć kompleksowe badania genetyczne zmierzające do identyfikacji czynników genetycznych biorących udział w etiologii zarośnięcia przełyku, a w szczególności palnowane jest:

  • poszukiwanie mutacji w nowo zidentyfikowanych genach, które moga braz udział w etiologii OA, szczególnie formy złożonej, współistniejącej z innymi wadami towarzyszącymi (CHD7, MYCN, SOX2 i MID1),
  • poszukiwanie nowych genów kandydatów spośród genów sygnalizacyjnych biorących udział w przekazywaniu sygnałów komórkowych oraz określaniu wzorca rozwoju zarodka poprzez badania ich ekspresji (badania mRNA),
  • poszukiwanie w genomie człowieka nowych regionów, wktórych znajdując się geny potencjalnie istotne dla zarośnięcia przełyku metodą array-CGH.

Projekt będzie realizowany w kilku równorzędnych etapach:

  1.  Wykonanie badań molekularnych w celu identyfikacji mutacji w genach CHD7, MYCN, SOX2 oraz MID1 w grupie pacjentów z zarosnięciem przełyku wyselekcjonowanej na podstawie fenotypu i obecności dodatkowych zaburzeń towarzyszących.
  2. Ocena ekspresji 44 genów ścieżek wczesnej embriogenezy hedgehog (hh) oraz genów ścieżek towarzyszących w przekazywaniu sygnału (Wnt, TGF, MAPK/ERK) w tkance przełyku pobranej podczas zabiegu operacyjnego. w przypadku stwierdzenia zmian w ekspresji, przeprowadzone zostanie poszukiwanie mutacji w odpowiednich genach w/w ścieżkach wczesnej embriogenzy.
  3. Poszukiwanie delecji w genomie, w obrębie których potencjalnie istnieją gen/geny krytyczne, odpowiedzilane za współtwprzenie wady na podstawie badań metodą porównaczej hybrydyzacji genomowej do mikromacierzy (array-CGH - aCGH) w wyselekcjonowanej grupie pacjentów z zarośnięciem przełyku. Ta część pracy będzie przebiegała we współpracy z ośrodkiem holenderskim.
  4. Określenie korelacji genotypowo-fenotypowej na podstawie uzyskanych wyników badań genetycznych i danychklinicznych. Pozwoli to na: opracowanie algorytmu postepowania genetyczno-diagnostycznego w złożónych jak i izolowanych formach zarośnięcia przełyku, opracowanie modelu kompleksowej opieki nad dziećmi z wrodzonym zarośnięciem przełyku, opracowanie wzoru porady genetycznej dla rodziny dziecka z zarośnięciem przełyku.
  5. Stworzenie ogólnopolskiego rejestru zarośnięcia przełyku na bazie polskich rejestrów: Polskiego Rejestru Wrodoznych Wad Rozwojowych (PRWWR, www.rejestrwad.pl) prowadzonych przez Katedrę i Zakład Genetyki Medycznej UM w Poznaniu (Przewodnicząca Rejestru: Prof. Anna Latos-Bieleńska) oraz Rejestr chirurgii Noworodka (www.orchin.org.pl) prowadzonego przez Klinikę Chirurgii Dziecięcej CZDz w Warszawie (kierownik projketu: Prof. Piotr Kaleciński). Stworzenie rejestru posłuży do prowadzenia szerszych i dalszych badań oraz w konsekwencji do pogłębienia wiedzy nad etiopatogenezą zarośnięcia przełyku.

Grupa badana
Badaniami objęte będą noworodki oraz dzieci z zarośnięciem przełyku.
Materiałem do badań mutacji w genach, array-CGH będzie DNA wyizolowane z limforcytów krwi obwodowej pacjenta i z tkanki przełyku, materiałem do badań nad ekspresją genów będzie mRNA wyizolowane z tkanki przełyku oraz limforcytów krwi obwodowej.

Zasady charakterystyki grupy badanej

Pacjenci z zarośnięciem przełyku zostaną podzieleni na dwie grupy badane: z izolowaną niedrożnością przełyku oraz z zarośnięciem przełyku z wadami towarzyszącymi. U pacentów zakwalifikowanych do programu badawczego zostanie wykonane badanie cytogenetyczne (analiza kariotypu) celem wykluczenia bądź potwierdzenia aberracji liczbowych oraz dużych rearanżacji strulturalnych chromosomów. Nastepnie na podstawie oceny fenotypowej pacjenci zostaną zakwalifikowani do badań w kierunku znanych zespołów genetycznych o dostępnej diagnostyce molekularnej (np. aberracje subteleomerowe, inne aberracje mikroskopowe i zespoły mikrodelecyjne) - w tej grupie pacjentów zostanie wykonane badanie MLPA (Multiplex Ligation-dependent Probe Amplification) z zastosowaniem odpowiednich zestawów sond do detekcji. W przypadku pozytywnego wyniku badania MLPA w celu jego potwierdzenia zostanie wykonane badanie FISH (fluorescencyjnej hybrydyzacji in situ) z zastosowaniemodpowiedniej sondy.

Jednostki kliniczne współpracujące, gdzie będzie pobierany materiał biologiczny

  1. Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej AM we Wrocławiu - osoba odpowiedzialna za kontakt dr hab. D. Patkowski
  2. Klinika Chirurgii Dziecięcej w Poznaniu - osoba odpowiedzialna za kontakt dr hab. M. Błaszczyński
  3. Klinika Chirurgii Dziecięcej w Bydgoszczy - osoba odpowiedzialna za kontakt prof. dr hab. P. Prokurat
  4. Oddizał Chirurgii Dziecięcej w Kielcach - osoba odpowiedzialna za kontakt dr W. Niedziela

Liczba współpracujących jednostek w miarę rozwoju projketu może zostać rozszerzona. Potencjalne znaczenie wyników proponowanych badań

Badania będą miały znaczenie dla zrozumienia i poszerzenia wiedzy dotyczącej molekularnych mechanizmów prowadzących do powstania zarośnięcia przełyku w czasie wczesnej embriogenezy, a także wiedzy dotyczącej profilaktyki tych wad oraz określenia czynników prognostycznych.
Istotne znaczenia dla autorów projektu ma kompleksowy charakter analizy genetycznej, zarówno cytogenetycznej jak i molekularnej oraz wykorzystanie badań do stworzenia centralnego rejestru noworodków z zarośnięciem przełyku urodzonych w Polsce. Stworzenie rejestru noworodków z zarośnięciem przełyku daje możliwośc powiększenia grupy badanej oraz docelowo objęcie badaniami i kompleksową opiekę całej poulacji dzieci z zarośnięciem przełyku w Polsce. Kompleksowe badania nad etiologią zarośnięcia przełyku u dzieci dają też możliowść opracowania modelu porady genetycznej dla pacjentów z zarośnięciem przełyku i ich rodzin. Ponadto fakt stworzenia rejestru stanowi także potencjalną mozliwość partnerskiej wsp.ółpracy z innymi ośrodkami w Europie i na świecie, które podejmują podobny kiedunek badań na d etiologią genetyczną zarośnięcia przełyku (www.esophageal-atresia2010.com).

Zapraszamy do współpracy!

Kontakt:

Dr n. med. Robert Śmigiel: smigiel@gen.am.wroc.pl
Katedra Genetyki AM, Wrocław
te. (71) 784 12 56; fax (71) 784 00 63; tel.kom. 502 595 141,
Dr hab. med. Dariusz Patkowski; dpat@chdz.am.wroc.pl
Klinika i Katedra Chirurgii Dziecięcej  i Urologii AM, Wrocław
tel. (71) 770 30 16, fax (71) 770 30 03; tel.kom. 601 703 006

Pliki do pobrania:

Informacja dla lekarzy

Informacja dla rodziców

Deklaracja Świadomej Zgody Ankieta